Magazyny gazu w Polsce. Fot. Gas Storage Poland
Magazyny gazu w Polsce. Fot. Gas Storage Poland

Polska chce rozbudować magazyny gazu. Będzie to niezbędny element zwiększania bezpieczeństwa dostaw w obliczu przewidywanego spadku dostaw z Rosji przez Gazociąg Jamalski. Przyspieszenie prac może wymagać zmian systemowych – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Stosunek mocy magazynowych do zapotrzebowania na gaz

Polska posiada magazyny gazu o łącznej pojemności 2,985 mld m sześc. gazu. Wśród nich są magazyny gazu w wyeksploatowanych złożach gazu: Wierzchowice (1,2 mld m sześc.), Husów (0,5), Strachocina (0,360), Swarzów (0,090) i Brzeźnica (0,1), a także w kawernach wyługowanych ze złóż soli: Mogilno (0,598), Kosakowo (0,145).

Polska zużywa rocznie około 17 mld m sześc. rocznie i ta ilość może się prawie podwoić do 2040 roku. Gaz-System przewiduje w projekcie dziesięcioletniego planu rozwoju systemu przesyłowego od 2020 do 2029 roku w prognozie optymalnego rozwoju krajowy popyt na gaz wzrośnie do ponad 27 mld m sześc. a w umiarkowanym do ponad 21 mld m sześc.

Stosunek mocy magazynowych w Polsce do zapotrzebowania wynosi obecnie około 1 do 5. Dla porównania w Niemczech wynosi on  (zużycie 88/pojemność magazynowa 20 mld m sześc. w 2018 roku) 1 do 4 a na Ukrainie prawie 1 do 1 (32/31 m sześc. w 2018 roku). Warto przy tym podkreślić, że największy system magazynów gazu nad Dnieprem powstał w celu przesyłu gazu rosyjskiego na Zachód, a nie tylko w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw na terytorium, na którym obecnie znajduje się wspomniany kraj.

Prognoza zapotrzebowania na usługę przesyłową do 2040 roku. Grafika: Gaz-System

Prognoza zapotrzebowania na usługę przesyłową do 2040 roku. Grafika: Gaz-System

Szybkie magazyny dadzą elastyczność systemu

Biorąc pod uwagę możliwość zmniejszenia dostaw gazu rosyjskiego przez Gazociąg Jamalski będzie konieczne zapewnienie jak największej elastyczności pracy systemu przesyłowego na wypadek przerw dostaw ze Wschodu. Ciśnienie z Jamału nie będzie już pewnym narzędziem utrzymywania go na odpowiednim poziomie w systemie przesyłowym Polski. Rozbudowa magazynów gazu powinna być zatem kolejnym elementem dywersyfikacji źródeł dostaw gazu i zapewnienia bezpieczeństwa jego dostaw. Będzie miała także znaczenie dla elastyczności pracy gazociągu Baltic Pipe wychodzącego na ląd w Niechorzu, terminalu LNG w Świnoujściu oraz FSRU w Zatoce Gdańskiej. Należy zatem zwiększać moce magazynowe z naciskiem na jak największe wykorzystanie kawernowych. Moc zatłaczania i odbioru jest większa w nich większa niż w przestrzeniach powstałych w zczerpanych złożach gazu, co sprawia, że pracują bardziej elastycznie.

Polacy zamierzają rozbudować moce magazynowe. Operator systemu magazynowania – Gas Storage Poland z Grupy PGNiG – zamierza rozbudować magazyny w Mogilnie do 800 mln m sześc. w 2028 roku i Kosakowie do 300 mln m sześc. w okolicach 2035 roku. Gas Storage zamierza także rozbudować magazyn Wierzchowice do nawet 2-3 mld m sześc. Te prace jednak nie ruszyły. Warto dodać, że Gas Storage nie ma własnego majątku i nie może podejmować decyzji inwestycyjnych bez zgody „dużego” PGNiG.

Być może z tego względu decyzje zapadają gdzie indziej. Plan Gaz-System zakłada budowę kawernowego magazynu gazu Damasławek w województwie kujawsko-pomorskim w tamtejszych złożach soli. Zostały już wykonane odwierty badawcze i trwają prace projektowe. Gaz-System podpisał umowę o współpracy z firmą chemiczną Ciech, która mogłaby odebrać sól ze złoża, które musi zostać wyeksploatowane w celu wykorzystania kawern solnych. Magazyn gazu w Damasławku ma dać nową pojemność około mld m sześc. w 2035 roku i razem z magazynem w Mogilnie zapewnić elastyczność w pobliżu tamtejszego węzła.

Lokalizacja magazynu gazu Damasławek. Grafika: Gaz-System

Lokalizacja magazynu gazu Damasławek. Grafika: Gaz-System

Czy Polska potrzebuje oddzielnego operatora magazynów gazu?

W celu maksymalizacji dostępnych mocy magazynowych w Polsce potrzebne jest rozstrzygnięcie i ostateczny podział ról między PGNiG, Gas Storage Poland i Gaz-System. Być może Polska powinna mieć oddzielną spółkę zajmującą się magazynowaniem gazu jak ukraińskie Magistralne Gazoprowody Ukrainy, a może lepiej przekazać te kompetencje istniejącemu Gaz-Systemowi budującemu Damasławek. Obecna inercja powinna się skończyć jak najszybciej, aby Polska mogła zwiększyć moce magazynowe. Alternatywa to wykup przestrzeni w magazynach za granicą, na przykład nad Dnieprem, ale do pełnego wykorzystania jej potencjału także są potrzebne inwestycje, jak Gazociąg Polska-Ukraina i jest to rozwiązanie z ograniczeniami bo największy magazyn w Wolicy przy granicy polsko-ukraińskiej nie jest kawernowy, czyli tak elastyczny jak rodzime obiekty powstałe w wyługowanych złożach soli.

Czy sprawiedliwa transformacja energetyczna poczeka na wybory?

Fundusz Sprawiedliwej Transformacji Energetycznej to kropla w morzu potrzeb, ale Polska tak czy inaczej musi dokonać zmian. Ma czas na negocjacje do czerwca 2020 roku, ale może mieć związane ręce do maja, kiedy odbędą się wybory prezydenckie – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl. Czytaj dalej„Czy sprawiedliwa transformacja energetyczna poczeka na wybory?”

Rozwiązanie krzyżówki Baltic Pipe-Nord Stream 2

Krzyżowanie Baltic Pipe z Nord Stream 2 nie będzie stanowiło wyzwania, którego obawiała się część ekspertów. To możliwe dzięki skomplikowanej układance biznesowo-politycznej ułożonej z pomocą Duńczyków – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Porozumienie dzięki Duńczykom

– Pod koniec zeszłego roku uzgodniliśmy porozumienia w sprawie skrzyżowania Baltic Pipe z podmorską infrastrukturą i zawarliśmy już część umów w tej sprawie. Umowy z zarządcami gazociągów Nord Stream 1 i Nord Stream 2 podpisaliśmy w grudniu 2019 roku – powiedział Gazecie Wyborczej prezes Tomasz Stępień.

BiznesAlert.pl ustalił, że do podpisania umów doszło 18 grudnia. Zawierają one warunki techniczne określające w jaki sposób powinna się krzyżować infrastruktura gazowa na odcinku wspólnym dla Nord Stream 1 oraz 2 oraz Baltic Pipe. Jest to zagadnienie czysto techniczne, ale Rosjanie teoretycznie mogliby użyć go do realizacji polityki w przypadku Nord Stream 2, który należy w całości do Gazpromu. Porozumienia były jednak warunkiem przyznania zgody Duńskiej Agencji Energetycznej (DEA) na budowę Nord Stream 2 na wodach duńskich.

Pozwolenie DEA z 30 października 2019 roku dostępne na stronie DEA uwzględnia warunki przyznania zgody na budowę Nord Stream 2 zgodnie z trasą z trzeciego wniosku (przez wyłączną strefę ekonomiczną na południe od Bornholmu). Jeden z nich zakłada, że „Nord Stream 2 AG (operator projektu – przyp. red.) zawrze porozumienie z właścicielami kabli i rurociągów, które mają się krzyżować z planowaną infrastrukturą. Celem tego porozumienia będzie zapewnienie, że właściciele zostaną zabezpieczeni w sprawie krzyżowania”.

Gra wokół Bornholmu

Bez unormowania warunków krzyżowania z Baltic Pipe i inną infrastrukturą bałtycką zgoda nie zostałaby przyznana, a Nord Stream 2 czekałoby co najmniej dłuższe opóźnienie ze względu na konieczność wytyczenia nowej trasy omijającej jurysdykcję duńską. Natomiast wytyczenie trasy Nord Stream 2 przez wyłączną strefę ekonomiczną Danii było możliwe dzięki zakończeniu sporu terytorialnego Polska-Dania w 2019 roku. To porozumienie sprawiło, że DEA zwróciła się do Nord Stream 2 AG o złożenie trzeciego wniosku o zgodę na budowę, tym razem przez uregulowane wody, które zdaniem Agencji nadają się najbardziej do budowy infrastruktury tego typu. Nie wiadomo, czy te wytyczne powstały przy udziale Warszawy. DEA to organizacja apolityczna wydająca zwykłe decyzje administracyjne.

Oznacza to, że Duńczycy zobligowali Rosjan do ustalenia warunków krzyżowania m.in. z Baltic Pipe tak, aby interesy jego właściciela, czyli Gaz-System, zyskały asekurację. Rosjanie teoretycznie powinni podpisać dokumenty z warunkami krzyżowania rutynowo, ale Duńczycy uczynili z asygnaty warunek sine qua non budowy Nord Stream 2 na ich wodach, co zabezpiecza przed niespodziankami, z których historycznie znany jest rosyjski Gazprom, do którego należy operator planowanej magistrali. DEA postawiła Rosjanom warunki nie do odrzucenia. Alternatywna trasa przez wody duńskie pomijająca wyłączną strefę ekonomiczną mogła w zgodzie z prawem duńskim podlegać ocenie z punktu widzenia polityki zagranicznej oraz bezpieczeństwa. Z tej perspektywy Duńczycy uznawali Nord Stream 2 za problem i mogli się nie zgodzić. Rosjanom został więc szlak przez wody o statusie uregulowanym porozumieniem polsko-duńskim.

Nord Stream 2 ma swoje problemy

Dania – zgodnie z tezą BiznesAlert.pl – zrobiła tyle, ile mogła. Było to na tyle dużo, że krzyżowanie Baltic Pipe z gazociągami rosyjskimi wydaje się zabezpieczone. Natomiast Nord Stream 2 ma swoje problemy. Prezydent Władimir Putin przyznał ostatnio, że gazociąg będzie gotowy do pracy najpóźniej w pierwszym kwartale 2021 roku, sygnalizując tym samym kolejne opóźnienie względem pierwotnej daty uruchomienia dostaw wyznaczonej na koniec 2019 roku. Jeden z powodów to sankcje USA zmuszające Rosjan do samotnego dokończenia gazociągu bez pomocy profesjonalnych firm zachodnich.

Komisja jest przeciwko derogacji Nord Stream 2 spod dyrektywy gazowej | Odejście od węgla w Niemczech za 40 mld euro. Nie wiadomo kiedy

:Komisja Europejska opowiedziała się przeciwko odstąpieniu Nord Stream 2 od wdrożenia unijnych regulacji antymonopolowych ze zrewidowanej dyrektywy gazowej.

:Jest porozumienie rządu federalnego i czterech regionów węglowych w Niemczech o odejściu od węgla brunatnego w zamian za około 40 mld euro pomocy. Dokument nie zawiera daty porzucenia tego paliwa i będzie przedmiotem dalszych rozmów.

:Naprawa odcinka Mozyrz-Brześć ropociągu Przyjaźń jest według informacji Homeltransnieftu Drużba zdarzeniem rutynowym i zapowiadanym z miesięcznym wyprzedzeniem. Remont ma się zakończyć 17 stycznia.

:OPEC przewiduje spadek zapotrzebowania na ropę kartelu pomimo wzrostu zapotrzebowania globalnego ze względu na wzrost udziałów producentów z USA, którzy notują rekord wydobycia. To ważny sygnał wobec sugestii porzucenia porozumienia naftowego przez Rosję. Czytaj dalej„Komisja jest przeciwko derogacji Nord Stream 2 spod dyrektywy gazowej | Odejście od węgla w Niemczech za 40 mld euro. Nie wiadomo kiedy”

Nord Stream 2 do pierwszego kwartału 2021 roku. Niemcy krytykują sankcje USA | Polska chce porzucić węgiel po 2050 roku

Angela Merkel i Władimir Putin. Fot. Kremlin.ru
Angela Merkel i Władimir Putin. Fot. Kremlin.ru

:Niemiecka kanclerz Angela Merkel spotkała się z prezydentem Federacji Rosyjskiej Władimirem Putinem. Sporny projekt Nord Stream 2 był jednym z głównych tematów. Krytykuje go premier Mateusz Morawiecki.

:Polska strategia energetyczna zakłada, że w 2040 roku około 60 procent energii będzie pochodzić z węgla. Polacy chcą pogodzić te założenia z postulatem neutralności klimatycznej, który negocjują z Komisją Europejską. Czytaj dalej„Nord Stream 2 do pierwszego kwartału 2021 roku. Niemcy krytykują sankcje USA | Polska chce porzucić węgiel po 2050 roku”

Komisja konsultuje prawo klimatyczne. Negocjacje z Polską trwają | Przyszłość dostaw ropy rosyjskiej na Białoruś po styczniu stoi pod znakiem zapytania

Gazociąg. Fot.: Flickr
Gazociąg. Fot.: Flickr

:Komisja Europejska przekazała do konsultacji publicznych prawo klimatyczne, czyli inicjatywę wpisania do legislacji unijnej celu neutralności klimatycznej do 2050 roku. Polska poprze ten cel warunkowo. Negocjuje wsparcie sprawiedliwej transformacji.

:Od Nowego Roku działa porozumienie o współpracy operatorów gazociągów przesyłowych Polski i Ukrainy. Gaz może płynąć już nie tylko ze Wschodu na Zachód, ale i w przeciwnym kierunku pod warunkiem dostępnych mocy przesyłowych. Możliwe jest też wykorzystanie rewersu wirtualnego.

:Dostawy ropy na Białoruś w lutym stoją pod znakiem zapytania. Dostawcy rosyjscy gotowi do porzucenia premii na korzyść Mińska mogą dać mu czas na rozmowy z Moskwą o warunkach dostaw od tradycyjnych partnerów. Czytaj dalej„Komisja konsultuje prawo klimatyczne. Negocjacje z Polską trwają | Przyszłość dostaw ropy rosyjskiej na Białoruś po styczniu stoi pod znakiem zapytania”

Europa śpi na zapasach gazu. Gazprom musi obniżyć dostawy | Rosjanie rezygnują z marży na dostawach ropy na Białoruś. Nie wiadomo co dalej

Budowa gazociągu. Fot. Flickr

:Gazprom obniżył dostawy gazu do Europy w 2020 roku. Ucierpiał przesył przez Białoruś i Ukrainę, a więc także Polskę. Tymczasem nowy korytarz dostaw – Nord Stream 2 – będzie opóźniony co najmniej do końca tego roku.

:Białoruski Biełneftechim poinformował o dostarczeniu pierwszej transzy ropy naftowej bez marży dostawcy. Transnieft potwierdził, że otrzymał nominację na dostawy 133 tysięcy ton ropy na Białoruś. Nazwa dostawcy pozostaje nieznana. Czytaj dalej„Europa śpi na zapasach gazu. Gazprom musi obniżyć dostawy | Rosjanie rezygnują z marży na dostawach ropy na Białoruś. Nie wiadomo co dalej”

Co łączy kłamstwa Putina i Nord Stream 2?

Igor Sieczin (L) i Władimir Putin (P)

Nord Stream 2 jest opóźniony jeszcze bardziej. Tymczasem Władimir Putin rozpoczyna kampanię w polityce historycznej przeciwko Polsce – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl. Czytaj dalej„Co łączy kłamstwa Putina i Nord Stream 2?”

Jest pięcioletnia umowa o dostawach gazu przez Ukrainę | Gaśnie kolejny reaktor jądrowy w Niemczech

Proces trójstronny bez finału. Pusty stół w Berlinie. Zdjęcie autora
Proces trójstronny bez finału. Pusty stół w Berlinie. Zdjęcie autora

:Naftogaz informuje, że podpisał z Operatorem GTS Ukrainy i Gazpromem pakiet umów zapewniających przesył gazu przez Ukrainę przez pięć lat.

:TASS podaje, że spółka Allseas ze Szwajcarii, która budowała gazociąg Nord Stream 2, ale wycofała się po informacji o sankcjach USA wobec projektu, nie zamierza wracać na budowę.

:EnBW wyłącza kolejny reaktor 1,5 GW w elektrowni jądrowej Philippsburg. Sześć pozostałych o mocy 8 GW będzie pracować przez następne 2-3 lata. Czytaj dalej„Jest pięcioletnia umowa o dostawach gazu przez Ukrainę | Gaśnie kolejny reaktor jądrowy w Niemczech”

Były kanclerz-lobbysta na celowniku przez sankcje USA wobec Nord Stream 2 | Białoruś chce eksportować energię do Polski

:Niemiecka partia liberałów FDP oczekuje zbadania roli byłego kanclerza Gerharda Schroedera z partii socjalistów SPD przy promocji projektu Nord Stream 2.

:Nowy operator gazociągów przesyłowych na Ukrainie przeszedł certyfikację. Oznacza to, że będzie mógł zostać stroną kontraktu przesyłowego negocjowanego przez Kijów i Komisję Europejską z Rosjanami. Ci jednak mogą opóźnić rozmowy.

:Uniwersytet Stanforda zbadał możliwe ścieżki dojścia poszczególnych krajów na świecie do neutralności klimatycznej zakładającej stworzenie miksu energetycznego opartego w stu procentach na Odnawialnych Źródłach Energii (OZE) do 2050 roku.

:Białoruskie Belenergo oferuje Polsce kontrakt na dostawy energii elektrycznej pomimo braku zainteresowania Polskich Sieci Elektroenergetycznych budową połączenia elektroenergetycznego. Czytaj dalej„Były kanclerz-lobbysta na celowniku przez sankcje USA wobec Nord Stream 2 | Białoruś chce eksportować energię do Polski”

%d blogerów lubi to: