Magazyny gazu w Polsce. Fot. Gas Storage Poland
Magazyny gazu w Polsce. Fot. Gas Storage Poland

Polska chce rozbudować magazyny gazu. Będzie to niezbędny element zwiększania bezpieczeństwa dostaw w obliczu przewidywanego spadku dostaw z Rosji przez Gazociąg Jamalski. Przyspieszenie prac może wymagać zmian systemowych – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Stosunek mocy magazynowych do zapotrzebowania na gaz

Polska posiada magazyny gazu o łącznej pojemności 2,985 mld m sześc. gazu. Wśród nich są magazyny gazu w wyeksploatowanych złożach gazu: Wierzchowice (1,2 mld m sześc.), Husów (0,5), Strachocina (0,360), Swarzów (0,090) i Brzeźnica (0,1), a także w kawernach wyługowanych ze złóż soli: Mogilno (0,598), Kosakowo (0,145).

Polska zużywa rocznie około 17 mld m sześc. rocznie i ta ilość może się prawie podwoić do 2040 roku. Gaz-System przewiduje w projekcie dziesięcioletniego planu rozwoju systemu przesyłowego od 2020 do 2029 roku w prognozie optymalnego rozwoju krajowy popyt na gaz wzrośnie do ponad 27 mld m sześc. a w umiarkowanym do ponad 21 mld m sześc.

Stosunek mocy magazynowych w Polsce do zapotrzebowania wynosi obecnie około 1 do 5. Dla porównania w Niemczech wynosi on  (zużycie 88/pojemność magazynowa 20 mld m sześc. w 2018 roku) 1 do 4 a na Ukrainie prawie 1 do 1 (32/31 m sześc. w 2018 roku). Warto przy tym podkreślić, że największy system magazynów gazu nad Dnieprem powstał w celu przesyłu gazu rosyjskiego na Zachód, a nie tylko w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw na terytorium, na którym obecnie znajduje się wspomniany kraj.

Prognoza zapotrzebowania na usługę przesyłową do 2040 roku. Grafika: Gaz-System

Prognoza zapotrzebowania na usługę przesyłową do 2040 roku. Grafika: Gaz-System

Szybkie magazyny dadzą elastyczność systemu

Biorąc pod uwagę możliwość zmniejszenia dostaw gazu rosyjskiego przez Gazociąg Jamalski będzie konieczne zapewnienie jak największej elastyczności pracy systemu przesyłowego na wypadek przerw dostaw ze Wschodu. Ciśnienie z Jamału nie będzie już pewnym narzędziem utrzymywania go na odpowiednim poziomie w systemie przesyłowym Polski. Rozbudowa magazynów gazu powinna być zatem kolejnym elementem dywersyfikacji źródeł dostaw gazu i zapewnienia bezpieczeństwa jego dostaw. Będzie miała także znaczenie dla elastyczności pracy gazociągu Baltic Pipe wychodzącego na ląd w Niechorzu, terminalu LNG w Świnoujściu oraz FSRU w Zatoce Gdańskiej. Należy zatem zwiększać moce magazynowe z naciskiem na jak największe wykorzystanie kawernowych. Moc zatłaczania i odbioru jest większa w nich większa niż w przestrzeniach powstałych w zczerpanych złożach gazu, co sprawia, że pracują bardziej elastycznie.

Polacy zamierzają rozbudować moce magazynowe. Operator systemu magazynowania – Gas Storage Poland z Grupy PGNiG – zamierza rozbudować magazyny w Mogilnie do 800 mln m sześc. w 2028 roku i Kosakowie do 300 mln m sześc. w okolicach 2035 roku. Gas Storage zamierza także rozbudować magazyn Wierzchowice do nawet 2-3 mld m sześc. Te prace jednak nie ruszyły. Warto dodać, że Gas Storage nie ma własnego majątku i nie może podejmować decyzji inwestycyjnych bez zgody „dużego” PGNiG.

Być może z tego względu decyzje zapadają gdzie indziej. Plan Gaz-System zakłada budowę kawernowego magazynu gazu Damasławek w województwie kujawsko-pomorskim w tamtejszych złożach soli. Zostały już wykonane odwierty badawcze i trwają prace projektowe. Gaz-System podpisał umowę o współpracy z firmą chemiczną Ciech, która mogłaby odebrać sól ze złoża, które musi zostać wyeksploatowane w celu wykorzystania kawern solnych. Magazyn gazu w Damasławku ma dać nową pojemność około mld m sześc. w 2035 roku i razem z magazynem w Mogilnie zapewnić elastyczność w pobliżu tamtejszego węzła.

Lokalizacja magazynu gazu Damasławek. Grafika: Gaz-System

Lokalizacja magazynu gazu Damasławek. Grafika: Gaz-System

Czy Polska potrzebuje oddzielnego operatora magazynów gazu?

W celu maksymalizacji dostępnych mocy magazynowych w Polsce potrzebne jest rozstrzygnięcie i ostateczny podział ról między PGNiG, Gas Storage Poland i Gaz-System. Być może Polska powinna mieć oddzielną spółkę zajmującą się magazynowaniem gazu jak ukraińskie Magistralne Gazoprowody Ukrainy, a może lepiej przekazać te kompetencje istniejącemu Gaz-Systemowi budującemu Damasławek. Obecna inercja powinna się skończyć jak najszybciej, aby Polska mogła zwiększyć moce magazynowe. Alternatywa to wykup przestrzeni w magazynach za granicą, na przykład nad Dnieprem, ale do pełnego wykorzystania jej potencjału także są potrzebne inwestycje, jak Gazociąg Polska-Ukraina i jest to rozwiązanie z ograniczeniami bo największy magazyn w Wolicy przy granicy polsko-ukraińskiej nie jest kawernowy, czyli tak elastyczny jak rodzime obiekty powstałe w wyługowanych złożach soli.

Jest wykonawca lądowego odcinka Baltic Pipe w Danii

Odcinek ladowy Baltic Pipe w Danii. Fot. A.Hak International
Odcinek ladowy Baltic Pipe w Danii. Fot. A.Hak International

Firma A.Hak International poinformowała, że otrzymała kontrakt od duńskiego Energinet na budowę lądowej części gazociągu Baltic Pipe. Projekt jest realizowany wespół z polskim Gaz-System i ma zapewnić dostawy gazu z Norwegii przez Danię do Polski. Czytaj dalej„Jest wykonawca lądowego odcinka Baltic Pipe w Danii”

Komisja konsultuje prawo klimatyczne. Negocjacje z Polską trwają | Przyszłość dostaw ropy rosyjskiej na Białoruś po styczniu stoi pod znakiem zapytania

Gazociąg. Fot.: Flickr
Gazociąg. Fot.: Flickr

:Komisja Europejska przekazała do konsultacji publicznych prawo klimatyczne, czyli inicjatywę wpisania do legislacji unijnej celu neutralności klimatycznej do 2050 roku. Polska poprze ten cel warunkowo. Negocjuje wsparcie sprawiedliwej transformacji.

:Od Nowego Roku działa porozumienie o współpracy operatorów gazociągów przesyłowych Polski i Ukrainy. Gaz może płynąć już nie tylko ze Wschodu na Zachód, ale i w przeciwnym kierunku pod warunkiem dostępnych mocy przesyłowych. Możliwe jest też wykorzystanie rewersu wirtualnego.

:Dostawy ropy na Białoruś w lutym stoją pod znakiem zapytania. Dostawcy rosyjscy gotowi do porzucenia premii na korzyść Mińska mogą dać mu czas na rozmowy z Moskwą o warunkach dostaw od tradycyjnych partnerów. Czytaj dalej„Komisja konsultuje prawo klimatyczne. Negocjacje z Polską trwają | Przyszłość dostaw ropy rosyjskiej na Białoruś po styczniu stoi pod znakiem zapytania”

Opowieść wigilijna o PGNiG i Ostrołęce

Polityka zamienia kolejne Święta Bożego Narodzenia w okres przejściowy, który może zakończyć się istotnymi zmianami kadrowymi w energetyce. Najwięcej emocji może budzić rozważana zmiana warty w PGNiG i sugestia, że mogłyby się zakończyć przestawieniem projektu w Ostrołęce na gaz…z Rosji – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl. Czytaj dalej„Opowieść wigilijna o PGNiG i Ostrołęce”

Ukraina i Rosja przedłużają umowę o przesyle ropy | Rosjanie chcą sprzedawać LNG w Polsce

:Kontrakt przesyłowy w sektorze ropy między Ukrainą a Rosją został przedłużony bez zmiany warunków do 1 stycznia 2030 roku.

:Wall Street Journal informuje, że chiński Huawei zdołał przygotować telefon bez jakichkolwiek komponentów z USA, które są mu wrogie.

 

Ukraina i Rosja przedłużają umowę o przesyle ropy

Kontrakt przesyłowy w sektorze ropy między Ukrainą a Rosją został przedłużony bez zmiany warunków do 1 stycznia 2030 roku.

Kommiersant/112/Wojciech Jakóbik

 

Ropa rosyjska płynie przez Ukrainę do Czech, Słowacji i Węgier. Dostawy na terytorium czeskie odbiera między innymi polski PKN Orlen w rafinerii Unipetrolu. Porozumienie zostało osiągnięte pomimo kryzysu zanieczyszczonej ropy z wiosny 2019 roku, kiedy surowiec niespełniający kryteriów został wpuszczony do infrastruktury przesyłowej na terenie Rosji i doprowadził do zatrzymania dostaw do Unii Europejskiej ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa tamtejszych rurociągów.

Kommiersant ustalił, że przesył przez Ukrainę może spaść z obecnych 14 mln ton rocznie przez prognozowany spadek dostaw na Węgry o 15 procent wynikający z kryzysu zanieczyszczonej ropy oraz spadku konsumpcji w tym kraju. Rozmówcy rosyjskiej gazety chwalą postawę Kijowa, który w obliczu kryzysu od razu zgodził się na przechowanie zanieczyszczonego surowca w magazynach, w przeciwieństwie do innych odbiorców, którzy domagali się najpierw rekompensat.

Rosjanie chcieliby wyliczyć ich wysokość i wypłacić je wszystkim poszkodowanym do połowy 2020 roku. Ukrtransnafta odebrała już 4,2 mln euro za niedostarczenie ropy odpowiedniej jakości między majem a listopadem 2019 roku. Nie jest to jednak ostateczna suma roszczeń.

Transnieft i Ukrtransnafta przedłużyły umowę poprzez podpisanie dodatkowego porozumienia do kontraktu przesyłowego. Do podpisu doszło na mocy decyzji Ukrtransfnafty z 27 listopada 2019 roku. Dyrektor generalny Ukrtransnafty Mykoła Hawrylenko podpisał dokument z wiceprezesem Transnieftu Siergiejem Andronowem podczas konferencji Energetyka w XXI wieku w Zagrzebiu.

 

 

Huawei uniezależnił się od USA

Wall Street Journal informuje, że chiński Huawei zdołał przygotować telefon bez jakichkolwiek komponentów z USA, które są mu wrogie.

Wall Street Journal/Kommiersant/Wojciech Jakóbik

 

Według WSJ Huawei rozpoczął produkcję urządzeń mobilnych, które nie potrzebują żadnych komponentów z USA. To odpowiedź na sankcje amerykańskie uniemożliwiające Huawei pozyskiwanie niezbędnych części do smartfonów w Ameryce. Przed ich wprowadzeniem Huawei współpracował w tym zakresie z amerykańskimi Qorvo, Skywork i Broadcom. Zostały teraz zastąpione przez chiński Hisense oraz japońską Muratę.

Najnowszy Mate 30 Pro oraz elementy infrastruktury sieci 5G mają być już całkiem pozbawione komponentów z USA. Jedynym amerykańskim produktem w nowym Mate będzie oprogramowanie Androida, które jednak mogłoby zostać bez problemu zastąpione chiński Harmony.

Tymczasem Amerykanie poszukują alternatywy do technologii chińskiej, uznawanej przez nich za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Rozmawiają ze skandynawskimi Nokią i Ericssonem. Wspierają także prace krajowych Cisco i Oracle nad technologiami 5G. Wyzwaniem jest fakt, że chińskie Huawei i ZTE oferowały sprzęt potrzebny Amerykanom o 30-50 procent taniej niż ich konkurencja europejska.

 

Rosjanie chcą sprzedawać LNG w Polsce

Dyrektor finansowy Novateku Mark Gyetvay poinformował, że jego firma chciałaby rozwinąć sprzedaż gazu skroplonego w Polsce z terminalu w Wysocku.

Novatek/Wojciech Jakóbik

 

W tym roku Rosjanie uruchomili projekt LNG małej skali w bałtyckim Wysocku o nazwie Cryogas-Wysotsk. Należy on do Novateku i Gazprombanku. Składa się on z terminalu o przepustowości 660 tysięcy ton LNG rocznie i zbiornika o pojemności 42 tysięcy metrów sześciennych. Obiekt będzie mógł przyjmować tankowce o pojemności do 30 tysięcy metrów sześciennych i według oficjalnych deklaracji Novateku jest skierowany na rynek północnej Polski oraz Skandynawii. Fińskie Gasum odbiera około 50 procent dostaw, pozostała ilość jest sprzedawana na rynku przez Novatek Gas and Power Asia.

Gyetvay dopuścił możliwość zwiększenia eksportu z Wysocka w tym roku o 1,2 mln ton rocznie. Nie została jednak podjęta decyzja w tej sprawie. Novatek liczy na zwiększone zapotrzebowanie na gaz skroplony w związku z wejściem w życie regulacji wprowadzających w 2020 roku obowiązek wykorzystania czystego paliwa przez statki. LNG jest takim paliwem. Rozbudowany terminal w Wysocku mógłby posłużyć między innymi do reeksportu gazu skroplonego do portu w niemieckim Rostocku. Tamtejszy projekt LNG mający być realizowany z belgijskim Fluxys powinien otrzymać decyzję inwestycyjną na przełomie 2020 i 2021 roku.

Novatek liczy także na eksport LNG drogami z wykorzystaniem cystern. Buduje stację tankowania cystern w pobliżu Czelabińska i rozważa stworzenie punktów sprzedaży detalicznej w Niemczech oraz Polsce.

 

 

Ukraina przyjmuje własne rozporządzenie dywersyfikacyjne | Gazociąg Polska-Ukraina trafił na nagłówki w USA

:Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zlecił dywersyfikację źródeł dostaw gazu, ropy i innych paliw w specjalnym dekrecie zatwierdzającym decyzję Rady Bezpieczeństwa i Obrony Narodowej.

:Portal Energy Reporters podejmuje temat Gazociągu Polska-Ukraina jako sposobu na wykorzystanie LNG z USA do uniezależnienia regionu od Rosji. Czytaj dalej„Ukraina przyjmuje własne rozporządzenie dywersyfikacyjne | Gazociąg Polska-Ukraina trafił na nagłówki w USA”

Słowo staje się ciałem. Pożegnanie z Jamałem

Gazociąg. Fot.: Flickr
Gazociąg. Fot.: Flickr

PGNiG zakomunikowało, że nie przedłuży kontraktu jamalskiego. Oznacza to koniec kontrowersyjnej umowy w 2022 roku. Potem może się pojawić inna, jeśli Polacy będą zainteresowani – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl. Czytaj dalej„Słowo staje się ciałem. Pożegnanie z Jamałem”

Chaos kontrolowany, czyli ciąg dalszy rozmów gazowych

Rozmowy procesu trójstronnego KE-Ukraina-Rosja o przyszłości dostaw gazu przez terytorium ukraińskie można scharakteryzować jako chaos kontrolowany – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl. Czytaj dalej„Chaos kontrolowany, czyli ciąg dalszy rozmów gazowych”

Sprawa OPAL może wrócić wraz z sporem o Nord Stream 2 | Prywatyzacja Saudi Aramco dopiero w przyszłym roku?

Tankowiec Sirius Star na Oceanie Indyjskim

:Prezes Gazpromu Aleksiej Miller spotkał się z ambasadorem Niemiec w Federacji Rosyjskiej Andreasem von Geyrem. Jednym z tematów był sporny Nord Stream 2.

:Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł na korzyść Polski w sporze o odnogę Nord Stream w Niemczech zwaną OPAL. Według Atlantic Council temat może powrócić zimą, gdy Komisja Europejska będzie mogła wpłynąć na spór o Nord Stream 2 i przyszłość dostaw gazu przez Ukrainę.

:Sekretarz energii USA Rick Perry poinformował prezydenta USA Donalda Trumpa o woli odejścia ze stanowiska. Termin opuszczenia Białego Domu pozostaje nieznany – donosi Bloomberg.

:Saudi Aramco po raz kolejny opóźni ogłoszenie oferty publicznej w nadziei na lepsze wyniki pozwalające uzyskać wyższą cenę akcji.

Czytaj dalej„Sprawa OPAL może wrócić wraz z sporem o Nord Stream 2 | Prywatyzacja Saudi Aramco dopiero w przyszłym roku?”

Afera naciskowa może uderzyć w układ Polska-Ukraina-USA o LNG

Tankowiec LNG w gazoporcie. Fot. PLNG
Tankowiec LNG w gazoporcie. Fot. PLNG

Kiedy postawiłem tezę, że afera Burismy może zaszkodzić projektowi dostaw LNG z USA przez Polskę na Ukrainę, pojawiły się głosy krytyki, także zza granicy. Nowe informacje zwiększają jednak szanse na to, że problemy administracji USA utrudnią realizację planów Polski i Ukrainy. Czytaj dalej„Afera naciskowa może uderzyć w układ Polska-Ukraina-USA o LNG”