Drożejące paliwa napędzają rosnącą inflację

– Koncerny paliwowe obecne w Polsce znów podniosły hurtowe ceny paliw. Tylko w październiku metr sześcienny bezołowiowej benzyny 95 podrożał o ponad 100 złotych, oleju napędowego o ponad 200 złotych. Diesel może więc wkrótce być droższy niż benzyna. Ropa drożeje na całym świecie – pisze Maciej Sztykiel z RMF24.pl.

– Lepiej nie przyzwyczajać się do 6 złotych, tylko liczyć się z możliwością pojawienia się 7zł za litr benzyny na stacjach paliw. Drożejące paliwa zaś napędzają rosnącą inflację – mówi analityk sektora energetycznego, Wojciech Jakóbik z portalu BiznesAlert. pl.

– Na niektórych stajach paliw w kraju litr benzyny 95 czy oleju napędowego przekroczył już granicę 6 złotych. I choć kilka dni temu prezes PKN Orlen Daniel Obajtek zapewniał, że koncern robi wszystko, żeby utrzymać ceny podstawowych paliw poniżej tej „psychologicznej granicy”, to może okazać się to niemożliwe. To kwestia dni zanim wszyscy zapłacimy powyżej 6 złotych – mówi Wojciech Jakóbik.

Źródło: RMF24

Premier wystąpi w Brukseli. Polska będzie się domagać interwencji w sprawie cen energii i Gazpromu

Premier RP Mateusz Morawiecki wystąpi 19 października na posiedzeniu Parlamentu Europejskiego w obliczu kryzysu energetycznego w Europie. Wiemy, czego będzie się domagać Polska w ramach europejskiej walki z tym wyzwaniem, czyli między innymi europejskiej interwencji w ceny energii oraz przyjrzenia się manipulacjom Gazpromu.

Polska będzie się domagała reformy systemu handlu emisjami CO2 EU ETS w celu wsparcia najbardziej wrażliwych odbiorców energii elektrycznej, czyli gospodarstw domowych. Polska ma apelować o rozwiązanie europejskie mające obniżyć obciążenia odbiorcy końcowego. Warszawa ma się także domagać zahamowania wzrostu cen uprawnień do emisji CO2, które odpowiadają częściowo za skokowy wzrost cen energii oraz wpisaniu atomu do taksonomii unijnej jako alternatywy w sytuacji szczytu zapotrzebowania na gaz wywołanego brakiem dostaw energii ze źródeł wiatrowych i słonecznych.

Polska będzie także apelować o wykorzystanie przepisów do weryfikacji czy rosyjski Gazprom manipuluje rynkiem gazu. Financial Times informował 18 października o 18-procentowym wzroście ceny gazu na giełdzie po tym, jak okazało się, że Rosjanie znów nie zwiększyli dostaw na rynek, nie rezerwując przepustowości gazociągów na Ukrainie w trzeciej aukcji z rzędu. Polacy będą także domagać się pełnego zastosowania przepisów unijnych względem spornego projektu Nord Stream 2, który jest promowany z użyciem nacisków Rosji, bo ta według Warszawy oczekuje szybkiego uruchomienia tego gazociągu bez względu na proces certyfikacji wymagający aprobaty Komisji.

Rosja manipuluje podażą gazu i korzysta na kryzysie energetycznym

– Rosjanie celowo ograniczają podaż w Europie, ograniczając użycie szlaku białoruskiego i ukraińskiego, a także sprzedaż na giełdzie wbrew oczywistej przesłance rynkowej, że należy sprzedawać jak najwięcej, kiedy cena jest wysoka – ocenia redaktor naczelny BiznesAlert.pl Wojciech Jakóbik w analizie dla Rzeczpospolitej.

– Rosjanie manipulują podażą gazu na rynku unijnym, wykorzystując kryzys energetyczny do swoich celów. Nord Stream 2, który zdaniem Rosjan ma rozwiązać problem, może go tylko pogłębić – ocenia.

– Zjawisko obserwowane na rynku gazu w Europie jesienią 2021 roku można już nazwać kryzysem. Ceny gazu rosnące o kilkadziesiąt procent dziennie do poziomów niewidzianych w historii, czyli jak ostatnio sprawdzałem 1900 dolarów za 1000 m sześc. powodują destabilizację sektora elektroenergetycznego i innych branż gospodarki zależnych od tego paliwa w Europie Zachodniej” – podkreśla Wojciech Jakóbik w analizie dla gazety.

Jego zdaniem Rosjanie celowo ograniczają podaż w Europie, ograniczając użycie szlaku białoruskiego i ukraińskiego, a także sprzedaż na giełdzie wbrew oczywistej przesłance rynkowej, że należy sprzedawać jak najwięcej, kiedy cena jest wysoka.

Śledztwo antymonopolowe

Ekspert uważa, że jest to temat do nowego śledztwa antymonopolowego Komisji Europejskiej. Przypomina, że poprzednie śledztwo skończyło się w 2018 roku ugodą łagodną dla Gazpromu, która najwyraźniej nie przyniosła zmiany postępowania tego monopolisty, który tym razem powinien doznać kary niczym Google czy Facebook, których nie wahała się karać Komisja w przeciwieństwie do firmy rosyjskiej z taryfą ulgową.

– To dlatego Polska apeluje o nowe śledztwo, a kraje jak Czechy, Hiszpania, Rumunia i Francja apelują o zbadanie manipulacji na rynku gazu podczas Rady Unii Europejskiej zaplanowanej na 21–22 października – zauważa red. Jakóbik.

Energetyka to domena twardego bezpieczeństwa

Podsumowując zaznacza, że czas, by po raz kolejny w historii Europejczycy przypomnieli sobie, że energetyka to domena twardego bezpieczeństwa, szczególnie w tak nieprzyjaznym sąsiedztwie Federacji Rosyjskiej, która używa gazu do polityki zgodnie z doktryną Falina-Kwicińskiego, która każe z jego pomocą niczym dawniej z użyciem czołgów sowieckich manifestować wpływy w Europie Środkowo-Wschodniej.

Jakóbik uważa, że Unia Europejska ma narzędzia, by się bronić, i może tworzyć nowe. – Pytanie o to, czy zechce, pozostaje na razie bez odpowiedzi, czego najlepszym przykładem jest impas w sprawie Nord Stream 2 – pisze w Rzeczpospolitej.

Źródło: Polska agencja Prasowa

Port instalacyjny offshore na celowniku Chińczyków?

Wiadomo już dlaczego służby tak długo zastanawiały się nad ustawą mającą promować morskie farmy wiatrowe. Czy Chińczycy chcą przejąć kontrolę nad portem instalacyjnym? Ofiara sporu na ten temat to sam port, który nie posłuży budowie offshore w pierwszym rozdaniu – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Gazeta Polska dotarła do informacji o tym, że firmy chińskie zabiegają o 30-letni kontrakt na zarządzanie Portem Zewnętrznym w Gdyni oraz kontrakt na budowę portu instalacyjnego offshore. To inwestycja niezbędna do rozwoju kompetencji w branży morskich farm wiatrowych w Polsce. Alternatywa to wykorzystanie portów zagranicznych i przez brak rozstrzygnięć w sprawie portu polskiego, Polacy sięgną po nią prawdopodobnie przy pierwszym rozdaniu, czyli pierwszej aukcji na mocy ustawy offshore.

Wspomniana gazeta ustaliła, że w przetargu rozpisanym przez Morski Port Gdynia trzy z czterech ofert złożyły firmy chińskie. Jedna z nich zarządza już częścią Portu Gdynia w pobliżu Stoczni Wojennej oraz infrastruktury używanej przez NATO. – Temat podnoszony jest przez przedstawicieli armii amerykańskiej, dla której Gdynia jest głównym portem przeładunkowym sprzętu. Sytuację komplikuje także bliskie sąsiedztwo terenów przeładunkowych, których dotyczy zainteresowanie Chińczyków, z PGZ Stocznią Wojenną w Gdyni, w związku z planami uczestnictwa stoczni w rozbudowie i tworzeniu projektów dla sił zbrojnych państw NATO – czytamy w o2. Gazeta Polska stawia tezę, że służby przyglądają się tej inwestycji przez groźbę szpiegostwa Chin, powołując się na analizę German Marshall Fund dla ministerstwa obrony Norwegii, w którym pada ostrzeżenie, że firmy portowe z Państwa Środka mogą służyć takim celom. Z tego względu termin składania ofert miał zostać przedłużony do listopada. Port instalacyjny miałby powstać za 3,3 mld złotych do 2026 roku. Tymczasem pierwsze farmy wiatrowe na Bałtyku mają stanąć w 2025 roku. Oznacza to, że nie będą montowane w polskim porcie.

Służby nie po raz pierwszy interesują się offshore. Ustawa o wsparciu morskich farm wiatrowych była blokowana przez część ministrów jesienią 2020 roku. Z informacji BiznesAlert.pl wynikało, że ustawa offshore została zablokowana przez ministrów, którzy nie sprzyjają rozwojowi morskich farm wiatrowych. Potem udało się nam ustalić, że w dyskusji 28 października projekt został przekazany do zaopiniowania przez organy właściwe w zakresie bezpieczeństwa państwa i zwalczanie korupcji. Początkowo wydawało się, że może być to ruch spowalniający przeciwników Odnawialnych Źródeł Energii, którzy mogli w podobny sposób blokować ustawę odległościową hamującą rozwój lądowych farm wiatrowych. Jednak rewelacje Gazety Polskiej i O2 pojawiające się w koincydencji czasowej rzucają nowe światło na tę sprawę.

Afera Huawei w Polsce oraz ciągły spór o to, czy Partia Komunistyczna Chin używa tej i innych firm do wrogich celów polityki zagranicznej spowodowały, że kraje NATO patrzą dwa razy na inwestycje chińskie. Z drugiej strony alternatywa do portowych firm chińskich może być ograniczona. Istnieje prawdopodobieństwo, że firmy amerykańskie i powiązane z nimi w przypadku oddania Gdyni operatorowi chińskiemu mogą wycofać się również ze współpracy z Polakami – ostrzega O2. Jeden z rozmówców portalu sugeruje, że USA zablokowały udział firm portowych z Chin w inwestycjach w Izraelu, a Litwini w Kłajpedzie. – Musimy brać pod uwagę możliwość współpracy chińsko-rosyjskiej. Łatwo byłoby przytkać Chińczykom port, gdyby doszło np. do zaostrzenia konfliktu na Ukrainie – mówi były wiceszef SKW i ekspert Fundacji Stratpoints, płk Maciej Matysiak.

Niezależnie od rozstrzygnięć w tej sprawie wygląda na to, że polski port instalacyjny nie będzie gotowy na czas budowy pierwszych morskich farm wiatrowych. Jednakże to nie koniec rozwoju tej branży, bo planowana są kolejne tury rozdawania koncesji na Morzu Bałtyckim. Do tego czasu powinien być gotowy port instalacyjny, powstały i pracujący w zgodzie z priorytetami bezpieczeństwa i polityki zagranicznej RP, co może oznaczać brak wstępu dla podejrzanych firm.

Francuzi chcą mieć mały atom na eksport do 2030 roku. Czy Polska skorzysta? | Orban z Gazpromem odcinają Ukrainę od gazu unijnego. Polska może pomóc, lecz Komisja sugeruje Słowację

Francuzi chcą mieć mały atom na eksport do 2030 roku. Czy Polska skorzysta?

Rząd francuski ma wesprzeć państwową EDF przy rozwoju małych reaktorów modularnych SMR do 2030 roku po to, aby ta technologia była towarem eksportowym Francji do krajów potrzebujących nowych źródeł energii bez emisji CO2. Polskie firmy także są zainteresowane tą technologią.

Prezydent Francji Emmanuel Macron ocenił, że energetyka jądrowa pomaga zmniejszać emisje gazów cieplarnianych razem z Odnawialnymi Źródłami Energii. Francja i dziewięć innych krajów unijnych, w tym Polska, przekonują Komisję Europejską do uznania atomu za źródło korzystne dla klimatu i zasługujące na wsparcie banków w taksonomii.

– Musimy patrzeć na różne rodzaj technologii – powiedział Macron. Francja przeznaczy miliard euro na SMR oraz inne, nowe technologie jądrowe, także te związane z utylizacją odpadów nuklearnych. – Pierwszy cel to posiadanie SMR we Francji do 2030 roku – dodał.

EDF dołącza do firm jak amerykańskie NuScale Power w USA czy chińskie CNNC starające się o pozyskanie opłacalnej technologii małych reaktorów. Jednakże Francuzi zamierzają także budować nowe reaktory konwencjonalne, ze względu na konieczność wymiany floty elektrowni jądrowych. EDF ma zbudować sześć nowych jednostek tego typu w celu zastąpienia części z 56 występujących we Francji.

Według przedstawicieli EDF technologia SMR może być eksportowana do krajów, które nie mogą sobie pozwolić na duży atom, ale chcą osiągnąć efekt środowiskowy znany z Francji bogatej w takie źródła.

Francuzi prowadzą rozmowy o budowie dużego atomu w Polsce. Warszawa ma wybrać partnera technologicznego i model finansowy w 2022 roku. Pozostali oferenci to Westinghouse z USA i KHNP z Korei Południowej. Firmy polskie są także zainteresowane technologią SMR, ale współpracują w tym zakresie z GE Hitachi albo NuScale. Firmy jak PKN Orlen, KGHM czy ZE PAK podpisały już pierwsze umowy o współpracy naukowej przy technologii małych reaktorów modułowych.

Bloomberg/Wojciech Jakóbik

Orban z Gazpromem odcinają Ukrainę od gazu unijnego. Polska może pomóc, lecz Komisja sugeruje Słowację

Niedługo po podpisaniu przez węgierskie MVM nowego kontraktu gazowego z rosyjskim Gazpromem i przekierowaniu dostaw z Ukrainy na szlak z użyciem Turkish Stream strona ukraińska zaczęła notować problemy z rewersowymi dostawami z Unii Europejskiej. Alternatywny szlak dostaw rewersowych wiedzie między innymi przez Polskę, ale Komisja proponuje Słowację.

Serhij Makogon zaalarmował na konferencji prasowej, że do tej pory gaz rosyjski docierał do Węgier przez Ukrainę fizycznie. Nowy kontrakt opiewa na 3,5 mld m sześc. gazu rocznie do 2036 roku z użyciem gazociągu Turkish Stream pozwalającego omijać szlak ukraiński przez Morze Czarne, Turcję i Bałkany. Brak dostaw fizycznych z Ukrainy na Węgry oznacza ograniczoną możliwość dostaw rewersowych, które są „wirtualne” czyli polegają na poborze fizycznym gazu przeznaczonego dla Węgrów, ale rozliczanego jako cofnięty nad Dniepr.

Tymczasem jeszcze we wrześniu rewers na Węgrzech odpowiadał za 87 procent dostaw z Unii Europejskiej na Ukrainę. Sześć procent dostaw pochodziło z Polski. Polacy i Ukraińcy rozmawiają o zwiększeniu przepustowości połączeń gazowych na granicy w celu umożliwienia większego importu nad Dniepr. Jednakże projekt Gazociągu Polska-Ukraina pozostaje bez rozstrzygnięć, a operatorzy spierają się o to, kto ma pierwszy zainwestować w większą moc.

Podczas szczytu Unia Europejska-Ukraina wysoki przedstawiciel Unii do spraw polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Josep Borell przekonywał, że kontrakt węgierski nie narusza przepisów unijnych. – Kraje unijne mają prawo wchodzić w porozumienia dwustronne. Z tego co wiem nie ma niczego nielegalnego w kontrakcie Węgier z Gazpromem, niczego co byłoby niezgodne z przepisami europejskimi – powiedział Reutersowi. Kijów apelował do Brukseli o zbadanie zgodności tej umowy z prawem europejskim. Ukraina jest członkiem Wspólnoty Energetycznej pozwalającej integrować rynki energii i gazu ziemnego krajom nienależącym do Unii Europejskiej.

Komisja Europejska zaproponowała na szczycie UE-Ukraina między innymi zabiegi o zwiększenie przepustowości dostaw rewersowych przez Słowację.

Neftegaz.ru/Reuters/Wojciech Jakóbik

Atomowa dziesiątka z udziałem Polski ma receptę na walkę z kryzysem energetycznym | Premier Czech przegrał wybory. Czy będzie dogrywka i kto dostanie pieniądze za Kopalnię Turów?

Europaforum Wachau, Stift Göttweig, 13.05.2015, Foto: Dragan Tatic

Atomowa dziesiątka z udziałem Polski ma receptę na walkę z kryzysem energetycznym

Polska dołączyła do dziewięciu innych krajów podpisanych pod listem w obronie energetyki jądrowej w celu zmniejszenia zależności od gazu. Oprócz niej podpisały się pod nim Bułgaria, Czechy, Chorwacja, Francja, Finlandia, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Atom ma pomóc w walce z kryzysem energetycznym.

Treść listu została już opublikowana w BiznesAlert.pl. Jego sygnatariusze przekonują, że kryzys energetyczny w Europie został wywołany przez niedostatki rynku gazu, który wymaga reformy między innymi poprzez lepszą koordynację zakupów. Autorzy listy przekonują także, że atom powinien zostać wpisany do zbioru regulacji określających technologie zasługujące na wsparcie unijne, czyli taksonomii, jako narzędzie obniżki cen energii. Postulują także reformę systemu handlu emisjami EU ETS.

Artykuł został opublikowany w dużych dziennikach europejskich, jak Le Figaro pod tytułem: „Dlaczego my, Europejczycy, musimy traktować energetykę jądrową na równi z innymi źródłami niskoemisyjnymi”. Jego inicjatorem była Francja.

Le Figaro/Kommiersant/Wojciech Jakóbik

Premier Czech przegrał wybory. Czy będzie dogrywka i kto dostanie pieniądze za Kopalnię Turów?

Czeska telewizja szacuje, że opozycja zyska 108 z 200 miejsc w parlamencie po wyborach przegranych przez partię ANO, która przegrała na dziesiąte procenta z koalicją centroporawicową. To ważna wiadomość w odniesieniu do sporu o Kopalnię Turów z Polską. Nie wiadomo, czy Czesi wrócą do rozmów. Od tego zależy kto dostanie rekompensatę.

ANO uzyskała wynik 27,8 procent głosów, a koalicja centroprawicowa złożona z kilku partii razem 27,13 procent i będzie mogła tworzyć rząd. Komentatorzy czescy jak Jakub Janda i Martin Ehl przekonują, że wobec takiego wyniku wyborów dojdzie prawdopodobnie do utworzenia rządu centroprawicowego. Niektórzy publicyści ostrzegali, że zwycięstwo partii ANO oznaczałoby dalsze rządy premiera Andreja Babisza, które spowodowałyby wydłużenie sporu o Kopalnię Turów z Polską. Inni uznają, że nie był to ważny temat wyborczy, a inni, że Babisz nie dążył do porozumienia z Polakami w obawie o jego wpływ na wynik wyborczy.

Do rozstrzygnięcia pozostaje, czy Czechy i Polska wznowią rozmowy o rekompensacie szacowanej według informacji BiznesAlert.pl na kilkadziesiąt milionów euro, które trafiłyby do regionów czeskich. Alternatywa to oczekiwanie na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który będzie bardziej kosztowny, bo według informacji naszego portalu jest szacowany przez Polskę na 90-100 mln euro przez karę za niedostosowanie się do orzeczenia o zamknięciu Kopalni Turów na czas sporu. Ta nalicza 500 tysięcy euro dziennie liczone od 21 maja 2021 roku, kiedy zostało wydanie orzeczenie w tej sprawie. Te środki nie trafią jednak do regionów, ale do budżetu unijnego za pośrednictwem Trybunału.

Reuters/Wojciech Jakóbik

Rosja przyłapana na gorącym uczynku. Rośnie presja na zwiększenie dostaw gazu bez Nord Stream 2

Międzynarodowa Agencja Energii informuje, że Rosja ma wystarczające zasoby gazu, aby zwiększyć dostawy do Europy i ulżyć kryzysowi energetycznemu. Zachód zwiększa presję na zwiększenie dostaw niezależnie od losu gazociągu Nord Stream 2 który czeka na zatwierdzenie w Europie.

Szef MAE Fatih Birol odniósł się do słów prezydenta Władimira Putina, który sugerował w zeszłym tygodniu, że Rosja mogłaby zwiększyć dostawy. Wcześniej wicepremier Aleksander Nowak przekonywał, że pomożę tylko uruchomienie spornego gazociągu Nord Stream 2. Jednak potem rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow przyznał, że jest szansa na większenie dostaw istniejącymi szlakami. – Jest potencjał, ale zależy od zapotrzebowania, zobowiązań kontraktowych i umów handlowych – ocenił.

– Jeśli Rosja zrobi to co sugerowała i zwiększy dostawy do Europy, może uspokoić rynek – powiedział Birol gazecie Financial Times. – Nie mówię, że to zrobi, ale jeśli zechce, ma do tego niezbędne moce – dodał. MAE jako pierwsza zasugerowała, że Rosjanie mogą zwiększyć dostawy pomimo ich deklaracji o ograniczeniach i w ten sposób wywołała spekulacje na temat celowego ograniczania podaży w Europie w celu promocji Nord Stream 2.

Ambasador Unii Europejskiej w Rosji Markus Ederer udzielił gazecie RBK wywiadu, w którym ostrzegał, że brak reakcji Rosjan na apele Europy mogą im zaszkodzić. – Powinna pojawić się pewna obawa po stronie rosyjskiej, bo po pierwsze obecna sytuacja może przyspieszyć proces odchodzenia od gazu na rzecz odnawialnych źródeł energii w Europie. Po drugie, według mnie, reputacja Rosji jako dostawcy godnego gazufania może ucierpieć, jeśli powstanie wrażenie, że nie może albo nie chce odpowiedzieć na rosnące zapotrzebowanie w tej chwili. Nie mówię nawet o tym, ze brak reakcji może zostać potraktowany jako próba wywarcia presji w celu przyspieszenia oddania do użytku Nord Stream 2 – powiedział ambasador.

Putin zaproponował, aby zwiększyć podaż gazu na platformie cyfrowej Gazpromu. Ukraińcy przekonują jednak, że ma do dyspozycji gazociągi nad Dnieprem, które rezerwuje w minimalnym wymiarze. Według Kijowa jest to dowód na działanie polityczne i celowe omijanie tego szlaku w celu promocji Nord Stream 2. Ten gazociąg będzie mógł rozpocząć pracę dopiero po stwierdzeniu zgodności jego pracy z przepisami antymonopolowymi trzeciego pakietu energetycznego na mocy dyrektywy gazowej. Rosjanie sugerowali rozwiązanie tymczasowe pomijające tę certyfikację, ale spotkali się z gorącą krytyką, w tym apelem Parlamentu Europejskiego o sankcje i zablokowanie dostaw przez ten gazociąg w razie nadużyć Gazpromu.

Financial Times/RBK/Wojciech Jakóbik

Dogrywka Komisji z Gazpromem na wniosek Polski, która może zgubić Nord Stream 2

– Czas na drugie śledztwo antymonopolowe przeciwko rosyjskiemu Gazpromowi. Polska otwiera kolejny front batalii przeciwko dominacji tego dostawcy oraz projektowi Nord Stream 2 ze względu na fakt, że pierwsze śledztwo nie doprowadziło do zmiany postępowania Rosjan, którzy wykorzystują kryzys cen gazu do manipulowania rynkiem – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Rosja używa koni trojańskich i polityki faktów dokonanych

Trwają spory ekspertów czy działania rosyjskiego Gazpromu na rynku gazu w 2021 roku można zakwestionować na gruncie prawnym. Przykładowo, dalsze ograniczenie dostaw przez Ukrainę było możliwe na mocy umowy tej firmy z węgierskim MVM o dostawach przez piętnaście lat do 2036 roku w ilości 4,5 mld m sześc. rocznie ze szlakiem dostaw przez gazociąg Turkish Stream, Serbię i Austrię, a zatem z ominięciem szlaku ukraińskiego. Kontrakt jest zgodny z przepisami, a Węgrzy mieli prawo go podpisać. Jest to jednak działanie niezgodne z priorytetami wspólnej polityki energetycznej Unii Europejskiej na szkodę Ukrainy będącej członkiem Wspólnoty Energetycznej. Trudno znaleźć jednak podstawę prawną do zakwestionowania tej decyzji właśnie przez współpracę Budapesztu, który jawi się z tego powodu po raz kolejny jako koń trojański Moskwy.

Krytycy Gazpromu przekonują, że ta firma używa podwyżek cen gazu do wymuszenia rozpoczęcia dostaw przez sporny gazociąg Nord Stream 2, które wymaga certyfikacji regulacyjnej w Niemczech po dostosowaniu jego pracy do przepisów unijnych. Rosjanie mogą chcieć przekonać Europejczyków, aby dostawy ruszyły jeszcze przed zakończeniem tego procesu lub z wykorzystaniem rozwiązań prowizorycznych. Przekonują, że rozpoczęcie dostaw przez Nord Stream 2 obniży ceny gazu w Europie.

Kommiersant podaje za Duńską Agencją Energetyczną, że operator spornego gazociągu Nord Stream 2 chce rozpocząć zapełnianie pierwszej nitki tego gazociągu gazem, bo według informacji tej gazety zdołał przeprowadzić certyfikację techniczną niezbędną do rozpoczęcia dostaw. Gazeta spekuluje, że może być to skutek porozumienia USA-Niemcy w sprawie Nord Stream 2 z lipca 2021 roku. Dostawy będą mogły ruszyć dopiero po certyfikacji regulacyjnej, czyli zatwierdzeniu zgodności pracy tej magistrali z przepisami unijnymi. – Wieści o zapełnieniu gazociągu gazem już nieznacznie obniżyły ceny gazu – przekonują autorzy artykułu. To potwierdzenie tezy o tym, że Rosjanie chcą użyć wysokich cen gazu do przyspieszenia startu Nord Stream 2. Ewentualna certyfikacja dokonana przez regulatora niemieckiego Bundesnetzagentur wymaga jeszcze akceptacji Komisji Europejskiej. Rozstrzygnięcie w tej sprawie może być kwestionowane w sądzie. Rosja używa polityki faktów dokonanych, ale widać już, że może znaleźć się podstawa do jej kwestionowania. Chodzi o udział Polaków w procesie certyfikacji regulacyjnej Nord Stream 2 opisany gdzie indziej, na który zgodził się już niemiecki regulator, ale nie tylko.

Dogrywka z Gazpromem

Polska Agencja Prasowa donosi, że Warszawa oczekuje od Komisji Europejskiej przeprowadzenia dochodzenia w sprawie możliwości przeprowadzenia przez Gazprom manipulacji na rynku gazu ziemnego w Europie, które prowadzą do wzrostu jego cen. Temat ma paść na szczycie Rady Unii Europejskiej.

Przywódcy państw unijnych spotkają się 20-21 października w Brukseli. Źródło dyplomatyczne Polskiej Agencji Prasowej podaje, że temat dochodzenia w sprawie nadużyć Gazpromu ma się wtedy pojawić. – Część krajów zwróciła się o zorganizowanie specjalnej dyskusji – mówi źródło PAP. Rozmówca agencji ocenił, że powodem wzrostu cen gazu jest m.in. polityka Gazpromu, która polega na ograniczeniu dostawy gazu do poszczególnych państw UE, powodującym wzrost cen surowca. Dodał, że spadki rezerwacji dostaw na dwóch głównych liniach przesyłu surowca z Rosji do UE (przez Białoruś i Polskę oraz przez Ukrainę i Słowację) spadły o około połowę. – Ubytki w przesyle błękitnego paliwa są znaczne, magazyny gazu są niewypełnione, co powodu presję na dalszy wzrost cen – powiedział dyplomata.

– Źródło przekazało, że niewykluczone, że temat pojawi się już na zaplanowanej na wtorek nieformalnej kolacji unijnych przywódców, która odbędzie się przed środowym szczytem UE-Bałkany Zachodnie w Słowenii. Wskazało też, że jest duża szansa, iż w konkluzjach unijnego szczytu, który odbędzie się pod koniec października, znajdą się zapisy dotyczące rynku gazu i Gazpromu, w tym wezwanie do KE o zbadanie działań rosyjskiego giganta, prowadzących do wzrostu cen surowca – czytamy w depeszy Polskiej Agencji Prasowej.

Można zatem uznać, że Polska domaga się nowego śledztwa antymonopolowego Komisji Europejskiej przeciwko Gazpromowi. Warto przypomnieć, że poprzednie śledztwo zapoczątkowane jeszcze we wrześniu 2011 roku w sprawie nieuczciwych praktyk na rynku Europy Środkowo-Wschodniej. Komisja stwierdziła wprawdzie, że Rosjanie nadużywali pozycji rynkowej poprzez nieuczciwe ceny, dzielenie rynku z użyciem infrastruktury, na którą posiadali wpływ oraz niedopuszczanie do niej konkurencji. Jednakże kara nałożona na Gazprom nie usunęła problemu. Jest ona kwestionowana przez PGNiG w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej od czasów ekipy Piotra Woźniaka, która zaskarżyła decyzję Komisji jako niewystarczającą, bo ta poszła na ugodę z Gazpromem wskutek której ten miał znieść zakaz reeksportu jego gazu (co już robił wcześniej), w nieokreślony sposób uwzględnić ceny w hubach europejskich w formule cenowej, zgodzić się na rewizję ceny na wniosek swych klientów a także pozwolić na zmianę punktów odbioru jego gazu.

Komisja Europejska nie nałożyła kary do 10 procent obrotów na Gazprom pomimo surowego potraktowania wcześniej Facebooka czy Googla, nie zrobiła tego przez kilka lat trwania śledztwa, które zakończyło się dopiero w 2018 roku, poszła na ugodę, która nie zmusiła Rosjan do zmiany postępowania. Przyjęła propozycje Gazpromu nieadekwatne do sytuacji i ułatwiające budowę spornego Nord Stream 2, tymczasem jego działania wokół tego projektu z wykorzystaniem kryzysu cen gazu w Europie pokazują, że praktyki monopolisty są kontynuowane. Nacisk na rozwiązanie prowizoryczne przy certyfikacji regulacyjnej Nord Stream 2 może być tego przykładem. Blokowanie rozwoju infrastruktury pozwalającej uniezależnić się od rosyjskiego gazu na przykład poprzez utrudnianie tworzenia rewersów na granicy z Ukrainą sprawia, że Nord Stream 2 może ugruntować pozycję Gazpromu i podnieść ceny gazu w Europie Środkowo-Wschodniej. Nieprzejrzystość taryf mogła ukrywać fakt, że Rosjanie wybierają mniej opłacalne trasy z powodów politycznych, jak może być w przypadku Nord Stream 2. Warto podkreślić, że Komisja Europejska nie zmieniła relacji Polski i Rosji w ramach polskiego odcinka Gazociągu Jamalskiego odwołując się do umów międzyrządowych na które nie ma wpływu.

Kryzys gazowy 2021 jak kryzys naftowy w XX wieku

Nowe śledztwo antymonopolowe mogłoby pokazać w jaki sposób Gazprom używa istniejącej i planowanej infrastruktury w celu ugruntowania pozycji w Europie Środkowo-Wschodniej. Nie daje nowego szlaku dostaw, bo chce usunąć dostawy przez Ukrainę. Nie daje nowego gazu, bo chce go tylko przekierować znad Dniepru do Nord Stream 2. Nie daje obniżki cen gazu, bo może wręcz wywołać podwyżki w regionie, w którym znajduje się Polska. Może ukrywać fakt, że Nord Stream 2 jest mniej konkurencyjny cenowo od dostaw przez Gazociąg Jamalski lub Ukrainę za pomocą określonego sprzężenia taryf na spornym gazociągu z umowami na dostawy z klientami, którzy jednocześnie są pożyczkodawcami projektu. Warto dodatkowo przypomnieć, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta wciąż prowadzi śledztwo w sprawie łamania praw rynku przez Gazprom i może wnieść nowe dane do ewentualnego postępowania Komisji. To postępowanie może dodatkowo wpłynąć na proces certyfikacji Nord Stream 2, która może potrwać nawet do wiosny lub lata 2022 roku, a jeśli faktycznie dojdzie do śledztwa antymonopolowego, jeszcze dłużej. Jest podstawa prawna do zakwestionowania presji Gazpromu z użyciem wysokich cen gazu w Europie. Sytuacja obserwowana obecnie powinna skłaniać Europę do ukarania monopolisty i dalszego rozwoju alternatywy w postaci innych dostawców oraz obniżania zależności od paliw kopalnych na czele już nie tylko z węglem, ale i gazem. Kryzys gazowy 2021 roku powinien skłaniać do podobnych zmian jak kryzys naftowy lat siedemdziesiątych XXI wieku. Polacy byli tym razem mądrzy przed szkodą, więc niechaj Europejczycy będą mądrzy po niej i zareagują na Radzie Unii Europejskiej pod koniec października. Czas na nowe śledztwo antymonopolowe przeciwko Gazpromowi.

https://biznesalert.pl/minister-energetyki-ukrainy-europa-musi-powstrzymac-gazprom-przed-stworzeniem-sztucznego-niedoboru-gazu-rozmowa/embed/#?secret=dptZwdaN7C
GazpromKomisja EuropejskaNord Stream 2PGNiGPolskaRosjaśledztwo antymonopoloweUkrainaUnia EuropejskaUrząd Ochrony Konkurencji i KonsumentówWęgry
https://www.facebook.com/v2.12/plugins/comments.php?app_id=362491623861391&channel=https%3A%2F%2Fstaticxx.facebook.com%2Fx%2Fconnect%2Fxd_arbiter%2F%3Fversion%3D46%23cb%3Df2788b5cb85e084%26domain%3Dbiznesalert.pl%26is_canvas%3Dfalse%26origin%3Dhttps%253A%252F%252Fbiznesalert.pl%252Ff278c63d13c45e%26relation%3Dparent.parent&container_width=590&height=100&href=https%3A%2F%2Fbiznesalert.pl%2Fjakobik-dogrywka-komisji-z-gazpromem-na-wniosek-polski-ktora-moze-zgubic-nord-stream-2-sledztwo-antymonopolowe-energetyka-gaz%2F&locale=pl_PL&numposts=5&sdk=joey&version=v2.12&width=WARTO PRZECZYTAĆWójcik: Jamał 2132, czyli jak Gazprom chce utrzymać panowanie na rynku gazu w EuropieJakóbik: Czy Polska sprowadzi gaz Nord Stream 2 z Niemiec?Buzek: Od bezpieczeństwa dostaw gazu przez Ukrainę zależy los prawie połowy Unii (ROZMOWA)Jakóbik: Koniec budowy Nord 

Ścieżka zdrowia zaczyna się od Turowa. Polska na celowniku kontratakuje

Spór prawny o Kopalnię Turów to dopiero początek ścieżki zdrowia sektora węglowego, na który chcą go wysłać krytycy z Czech, Niemiec oraz organizacji jak Greenpeace. Administracja polska znajdująca się na celowniku przechodzi do kontrofensywy i odsłania karty – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Początek ścieżki zdrowia

Polacy są ciągani po sądach przez Czechów przez to, że zostali przyłapani na kruczku prawnym niezgodnym z przepisami unijnymi. Potem nie udało się dojść do porozumienia, które skłoniło stronę czeską do skierowania sprawy do Trybunału. Koncesja na wydobycie węgla brunatnego w Turowie została zmieniona niezgodnie z przepisami unijnymi za pomocą tak zwanego Lex Turów. Polacy przedłużyli tę koncesję o sześć lat bez oceny oddziaływania na środowisko naruszając dyrektywę 2011/92 oraz 2000/60. Uwarunkowania środowiskowe przedłużenia tego dokumentu zostały wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu. Wadliwy przepis przyjęty jeszcze w 2018 roku został już usunięty z prawa geologicznego górniczego przez resort klimatu.

W międzyczasie trwa spór o środki zaradcze odpowiadające na obawy Czechów o wpływ odkrywki w Turowie na ich środowisko, w tym poziom wód. Polska Grupa Energetyczna zadeklarowała, że zakończy budowę ekranu przeciwfiltracyjnego mającego chronić wody czeskie. Obiektywne spojrzenie na sprawę pokazuje, że każda odkrywka może oddziaływać na środowisko a jest ich w okolicy wiele. Obiekt w Turowie jest jednym z mniejszych tego typu, a występują one w Czechach, Niemczech i Polsce.

Do niedawna Praga i Warszawa zgadzały się, że kopalnia nie ma wpływu na warstwy geologiczne czwartorzędu w których znajdują się wody gruntowe. Ekran miał chronić warstwę trzeciorzędu, na którą wpływ nie został udowodniony, a Czesi nie używają tamtejszych zasobów wody. Pomimo braku spotkania ministrów środowiska obu krajów w lutym, o którym pisałem, doszło do spotkania resortów spraw zagranicznych. Minister klimatu i środowiska RP Michał Kurtyka dowiedział się o planie spotkania zaproponowanym przez jego czeskiego odpowiednika Richarda Brabeca za późno i nie mógł się z nim zobaczyć przez inne zobowiązania. Brabec nie zareagował na kontrpropozycję spotkania w innym terminie. Tymczasem ekran zbudowany przez Polaków ma być teraz monitorowany w celu ustalenia, czy pomaga chronić wody gruntowe tak, jak oczekują tego Czesi. Warto zaznaczyć, że w 2019 roku strona czeska zaakceptowała plan w tej sprawie i dopiero po czasie zaczęła go kwestionować. Łączny koszt był szacowany na ponad 80 mln zł.

Tak czy inaczej nie doszło do polubownego zakończenia sporu, na które były jeszcze nadzieje w lutym kiedy nasze resorty odpowiedzialne za środowisko prowadziły jeszcze dialog. Potem sprawa trafiła przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Można usłyszeć, że do Czechów może dołączyć niemiecka Brandenburgia, a spór sądowy o Turów będzie się ciągnął. Tymczasem Greenpeace podniósł zastrzeżenia do pracy dziewięciu kopalni węgla w Polsce. Argumenty środowiskowe posłużą do piętnowania wydobycia tego paliwa kopalnego wobec którego rośnie niechęć społeczna podsycana przez aktywną politykę klimatyczną oraz działalność organizacji jak Greenpeace. Wygląda na to, że ta swoista ścieżka zdrowia zaczyna się od Turowa i może być długa.

Polska na celowniku

Najnowsze informacje sugerują, że Czechy i Polska znów nie doszły do porozumienia o Turowie w kolejnej rundzie rozmów. Należy założyć z góry, że kruczek prawny, na którym zostaliśmy przyłapani prawdopodobnie będzie oznaczał, że lepiej porozumieć się poza wokandą. Porozumienie polsko-czeskie jest na wyciągnięcie ręki, ale nasi negocjatorzy muszą przezwyciężyć presję strony czeskiej odpowiadając pozytywnie na postulaty uzasadnione i odrzucając te nieuzasadnione. Negocjacje są trudne przez wiele czynników, ale prawdopodobnie są już tylko kwestią ceny do zapłacenia przez Polaków za błędy prawne.

Do rozstrzygnięcia pozostaje jeszcze na czyje konto wpłyną te środki. Nieoficjalnie można usłyszeć w kilku źródłach, że Warszawa jest gotowa przyjąć karę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i przekazać te środki do budżetu unijnego zamiast w ugodzie sfinansować oczekiwania samorządów czeskich. Gdyby Praga była gotowa do ugody, pieniądze zapłacone przez Polaków posłużyłyby Krajowi Liberadzkiemu. Pieniądze przekazane Trybunałowi w razie wyroku bez porozumienia pozasądowego trafią do budżetu unijnego. Atmosfera jest podgrzewana przez wyciek dokumentów sugerujący, że premier Czech,  który może stracić stanowisko po wyborach, mógł kupić sobie posiadłość we Francji z szemranych środków.

Polacy ujawniają fakty na temat rozmów, sugerując w ten sposób gotowość do pogodzenia się z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jaki by nie był. Kara naliczana po 500 tysięcy euro dziennie może się z sumować na kwotę podobną do 50 mln euro należnych Czechom w razie uznania ich roszczeń. Polacy chcą zademonstrować determinację i pokazać grę czeską.

Wiceminister spraw zagranicznych Paweł Jabłoński zdecydował się na odsłonięcie kulisów rozmów. – Nie mamy zwyczaju ujawniania treści negocjacji, ale skoro czeski minister spraw zagranicznych mija się z prawdą, jesteśmy zmuszeni to zrobić. Opinia publiczna w obu naszych krajach ma prawo do informacji kto ponosi odpowiedzialność za fiasko rozmów i pogorszenie stosunków – napisał na Twitterze. – Nie proponowaliśmy „umowy na 2 lata”. Nasza oferta to umowa obowiązująca do końca działalności górniczej, z możliwością wypowiedzenia – na wypadek nadużywania jej przez którąś ze stron. To absolutny standard w umowach międzynarodowych zawieranych na partnerskich zasadach. Co więcej – zaproponowaliśmy, by najważniejsze zapisy, wybrane i wskazane nam przez samą stronę czeską działały nadal nawet do 2049 roku – także w razie wypowiedzenia umowy. Te zapisy dotyczyły m. in. monitoringu wód podziemnych. Rząd czeski wierdził, że to kluczowa sprawa. Nasza oferta gwarantowała 50 mln euro na projekty wodne w Kraju Libereckim, ponadstandardowe zasady monitoringu wód, zanieczyszczeń, hałasu, regularne przekazywanie informacji – a nawet zakaz zbliżania się kopalni do czeskiej granicy, do czasu spełnienia całej listy warunków – wyliczał Jabłoński.

– Wszystko to zostałoby wykonane w pierwszych miesiącach obowiązywania umowy. Zostało jednak odrzucone, ponieważ czeski rząd zażądał umowy, której Polska NIGDY nie mogłaby wypowiedzieć – także w sytuacji, gdyby była ona nadużywana w przyszłości. Partnerzy nie zawierają umów na takich zasadach. Odpowiedzialny negocjator nie może związać swojego państwa umową na 30 lat bez możliwości wyjścia, nie wiedząc czy druga strona nie będzie w przyszłości zachowywać się nieuczciwie. Efekt działań rządu czeskiego: mieszkańcy Kraju Libereckiego nie otrzymają żadnych pieniędzy na projekty wodne, żadnego dodatkowego monitoringu wód podziemnych, który nie jest wymagany przez prawo; kopalnia będzie mogła zbliżać się do granicy bez żadnych dodatkowych warunków – podsumował minister.

– W ostatnich godzinach, na ostatniej prostej w odpowiedzi na naszą propozycję strona czeska zaczęła eskalować swoje żądania w taki sposób, jakby ich celem było zerwanie rozmów – tłumaczył minister klimatu i środowiska Michał Kurtyka. – My nie możemy za czeski rząd przekazać tych środków do mieszkańców kraju Liberadzkiego, to gwarantowałoby polubowne załatwienie sprawy. Jeśli nie ma woli porozumienia, to musimy taką sytuację przyjąć do wiadomości. Chcemy rozmawiać z partnerem, który ma wolę do porozumienia i jeśli jej nie ma, to umowy nie podpiszemy sami ze sobą, dlatego też odeszliśmy od stołu – dodał.

Szansa na porozumienie po wyborach?

Być może po wyborach w Czechach nastąpi lepsza atmosfera polityczna do wznowienia rozmów z Polską. Może być jednak różnie, bo wpływ na władzę może zyskać Partia Piratów uznawana za jeszcze bardziej radykalną w odniesieniu do środowiska, niż ekipa Andrija Babisza. – Będziemy wykorzystywać wszystkie dostępne przepisy prawne, aby wykazać, że zasądzone środki tymczasowe grożą bezpośrednimi konsekwencjami dla mieszkańców naszego kraju, ale i krajów sąsiednich. Przedłożymy dodatkowe wnioski o wycofanie środków tymczasowych w związku z nowymi okolicznościami – zapewnił minister Kurtyka w Rzeczpospolitej. – Na tym etapie musielibyśmy widzieć zauważalną zmianę nastawienia po stronie naszego partnera, aby wrócić do stołu negocjacyjnego. Obecnie tego nie zauważamy – dodaje. Jest zatem szansa na powrót rozmów w razie uelastycznienia stanowiska Czech.

Afera premiera Czech po porażce rozmów z Polską o Turowie. Warszawa jest gotowa na Trybunał?

Afera premiera Czech po porażce rozmów z Polską o Turowie. Warszawa jest gotowa na Trybunał?

Rozmowy Czechy-Polska zostały zawieszone przez brak porozumienia, tymczasem wybuchła afera wokół premiera Andreja Babisza. Nieoficjalnie można usłyszeć, że Polska

Wyciek dokumentów z serii Pandora Leaks autorstwa Międzynarodowego Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych pokazuje, że premier Czech Adrej Babisz mógł kupić posiadłość we Francji wartą 22 mln dolarów z pomocą środków wyprowadzonych z jego kraju do firm zagranicznych. Miał utrzymywać ten fakt w tajemnicy.

Posiadłość Chateau Bigaud liczy sobie 9,4 akrów i znajduje się między ruinami średniowiecznego zamku oraz lasami. Ma należeć do jednej ze spółek-córek pod kontrolą Babisza. Premier uznaje wyciek informacji na ten temat za atak przed wyborami parlamentarnymi, które są zaplanowane na 8-9 października.

Od wyniku wyborów zależy z kim będą kontynuowane negocjacje Czechy-Polska w sprawie Kopalni Turów. Rozmowy na ten temat zakończyły się niepowodzeniem. Polacy oskarżają Czechów o eskalację żądań.

Nieoficjalnie można usłyszeć w kilku źródłach, że Warszawa jest gotowa przyjąć karę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i przekazać te środki do budżetu unijnego zamiast w ugodzie sfinansować oczekiwania samorządów czeskich. Gdyby Praga była gotowa do ugody, pieniądze zapłacone przez Polaków posłużyłyby Krajowi Liberadzkiemu. Pieniądze przekazane Trybunałowi w razie wyroku bez porozumienia pozasądowego trafią do budżetu unijnego.

ICIJ/Wojciech Jakóbik

Gazprom robi „optymalizację”. Ukraina uważa, że presja na Nord Stream 2 to broń gazowa Rosji

Rosjanie wciąż obniżają dostawy przez tradycyjne szlaki dostaw gazu do Europy jak Gazociąg Jamalski. Gazprom przekonuje, że chodzi o optymalizację, ale Ukraina uważa, że chce ominąć ją w dostawach do Europy wbrew przesłankom biznesowym, ale w celu wymuszenia gazociągu Nord Stream 2. Tymczasem ceny gazu notują kolejne rekordy.

Gazprom przekonuje, że poziom jego dostaw do Europy jest w pełni zgodny ze zobowiązaniami kontraktowymi wobec jego klientów. W ten sposób skomentował spadek dostaw przez Gazociąg Jamalski.

– Na podstawie zgłoszeń oraz możliwej optymalizacji przepustowości w portfolio, nasza firma rezerwuje moce przesyłowe w określonych kierunkach – przekazał Interfaxowi po tym jak nie zarezerwował żadnej przepustowości w aukcjach dnia następnego od początku października przez Gazociąg Jamalski. Dostawy spadły z 2,2 mln m sześc. na godzinę do 0,5 mln pomimo faktu, że ceny na giełdach europejskich notują rekordowy poziom powyżej 1267 dolarów za 1000 m sześc. na giełdzie TTF. Rosjanie są z tego powodu oskarżani o działanie celowe i ograniczanie podaży w celu wymuszenia gazociau Nord Stream 2.

Prezes Naftogazu Jurij Witrenko ocenił, że Rosja używa broni gazowej ograniczając dostawy przez Ukrainę na Węgry z pomocą szlaku alternatywnego przez Turkish Stream. – Obserwujemy szok energetyczny i powtórkę z kryzysu naftowego lat siedemdziesiątych XX wieku w USA – pisze Serhiy Makogon, prezes operatora gazociągów przesyłowych na Ukrainie OGTSUA. Przypomina, że Gazprom informuje o wzroście wydobycia gazu o 19 procent w 2021 roku, ale nie towarzyszy mu wzrost dostaw pomimo dostępnych mocy przesyłowych na Ukrainie. Interfax podaje, że Rosja zwiększyła wydobycie gazu w pierwszych trzech kwartałach 2021 roku o 11,9 procent do 559,71 mld m sześc.

Gazprom zarezerwował przepustowość gazociągów ukraińskich na podstawie umowy z Naftogazem z 2019 roku, która obowiązuje do 2024 roku, ale opłaca ją, nie wykorzystując jej. – Gazprom komunikuje, że nie chce dostarczać gazu przez Ukrainę. Podnosi stawkę wypróżniając magazyny gazu w Europie. Ktokolwiek zastanawia się nad przyczyną kryzysu gazowego w Europie powinien przyjrzeć się ostatniemu stanowisku Kremla potwierdzającemu, że „uruchomienie Nord Stream 2 zrównoważy cenę gazu w Europie”. Jeśli nie jest to próba szantażowania Europy, to co nią jest – pyta retorycznie Makogon na łamach Atlantic Council.

Interfax/Kommiersant/Atlantic Council/Wojciech Jakóbik

Polska importuje coraz więcej węgla z Rosji. Możliwości są jednak ograniczone

Polacy sprowadzają coraz więcej węgla z Rosji, ale możliwości zwiększenia dostaw z tego kierunku są ograniczone pomimo rekordowej ceny na giełdzie Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia (ARA).

Cena węgla rośnie przez wysokie zapotrzebowanie na świecie, ale Rosjanie nie mogą znacznie zwiększyć dostaw na Zachód. Ograniczenia infrastruktury, kontraktów długoterminowych oraz kurs na Azje nie pozwala im skierować więcej czarnych bryłek do Europy, o czym pisze Kommiersant.

Firmy węglowe z Rosji nie będą w stanie szybko zwiększyć dostaw węgla do Europy. Eurostat podaje, że dostarczyły tam 27,8 mln ton węgla w pandemicznym 2020 roku, czyli o 10,2 mln mniej niż rok wcześniej. Stany Zjednoczone dostarczyły wówczas 6,6 mln ton, a Kolumbia 5,7 mln ton.

Ministerstwo energetyki Rosji podaje, że dostawy do Europy sięgnęły w pierwszej połowie 2021 roku 22,5 mln ton i wzrosły o 2,4 procent w porównaniu do analogicznego okresu zeszłego roku. Jednak firmy rosyjskie informują o barierach infrastrukturalnych ograniczających możliwość dostaw morskich z Murmańska czy kolejowych. Wyzwaniem jest też fakt zawarcia kontraktów długoterminowych na ten rok, które nie mogą ulec zmianie.

Samo wydobycie węgla może wzrosnąć, ale stopniowe. Dyrektor generalny Karakan Investment Group zarządzającej odkrywką węgla w Kuzbasie Dmitrij Bogdanow powiedział Kommiersantowi, że cykl inwestycyjny od decyzji o wzroście wydobycia do faktycznego zwiększenia produkcji to około dwa lata.

Kommiersant podaje, że Polska jest największym importerem węgla rosyjskiego dostarczanego koleją. Z danych rosyjskich wynika, że dostawy do tego kraju wzrosły w siedmiu miesiącach 2021 roku o 29,3 procent do 3,7 mln ton za pośrednictwem firmy SUEK, ale zmalały dostawy Kuzbasrazrezugol i CPC, odpowiednio o 71,2 i 27,9 procent do 48 i 416 tysięcy ton. Reszta Eropy odbiera węgiel morzem, a dostawy tą drogą wzrosły o 2,3 procent przez porty na północnym zachodzie i o 47,3 procent na południu.

Oznacza to, że Polska sprowadziła w siedmiu miesiącach 2021 roku niecałe 4 mln ton węgla z Rosji. Ten kraj zaimportował według danych Eurostatu w pierwszej połowie 2021 roku 6,2 mln ton węgla, czyli o 15 procent więcej niż przed rokiem. Jak widać, największy udział ma surowiec z Rosji, niżej plasują się dostawcy z Australii, Kolumbii i Kazachstanu

Cena tony węgla ARA wynosi obecnie 208,50 dolarów i notuje istotny wzrost trwający od końca września. Jeszcze w ostatnim tygodniu minionego miesiąca kosztowała około 150 dolarów.

Kommiersant/Wojciech Jakóbik