Magazyny gazu w Polsce. Fot. Gas Storage Poland
Magazyny gazu w Polsce. Fot. Gas Storage Poland

Polska chce rozbudować magazyny gazu. Będzie to niezbędny element zwiększania bezpieczeństwa dostaw w obliczu przewidywanego spadku dostaw z Rosji przez Gazociąg Jamalski. Przyspieszenie prac może wymagać zmian systemowych – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl.

Stosunek mocy magazynowych do zapotrzebowania na gaz

Polska posiada magazyny gazu o łącznej pojemności 2,985 mld m sześc. gazu. Wśród nich są magazyny gazu w wyeksploatowanych złożach gazu: Wierzchowice (1,2 mld m sześc.), Husów (0,5), Strachocina (0,360), Swarzów (0,090) i Brzeźnica (0,1), a także w kawernach wyługowanych ze złóż soli: Mogilno (0,598), Kosakowo (0,145).

Polska zużywa rocznie około 17 mld m sześc. rocznie i ta ilość może się prawie podwoić do 2040 roku. Gaz-System przewiduje w projekcie dziesięcioletniego planu rozwoju systemu przesyłowego od 2020 do 2029 roku w prognozie optymalnego rozwoju krajowy popyt na gaz wzrośnie do ponad 27 mld m sześc. a w umiarkowanym do ponad 21 mld m sześc.

Stosunek mocy magazynowych w Polsce do zapotrzebowania wynosi obecnie około 1 do 5. Dla porównania w Niemczech wynosi on  (zużycie 88/pojemność magazynowa 20 mld m sześc. w 2018 roku) 1 do 4 a na Ukrainie prawie 1 do 1 (32/31 m sześc. w 2018 roku). Warto przy tym podkreślić, że największy system magazynów gazu nad Dnieprem powstał w celu przesyłu gazu rosyjskiego na Zachód, a nie tylko w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw na terytorium, na którym obecnie znajduje się wspomniany kraj.

Prognoza zapotrzebowania na usługę przesyłową do 2040 roku. Grafika: Gaz-System

Prognoza zapotrzebowania na usługę przesyłową do 2040 roku. Grafika: Gaz-System

Szybkie magazyny dadzą elastyczność systemu

Biorąc pod uwagę możliwość zmniejszenia dostaw gazu rosyjskiego przez Gazociąg Jamalski będzie konieczne zapewnienie jak największej elastyczności pracy systemu przesyłowego na wypadek przerw dostaw ze Wschodu. Ciśnienie z Jamału nie będzie już pewnym narzędziem utrzymywania go na odpowiednim poziomie w systemie przesyłowym Polski. Rozbudowa magazynów gazu powinna być zatem kolejnym elementem dywersyfikacji źródeł dostaw gazu i zapewnienia bezpieczeństwa jego dostaw. Będzie miała także znaczenie dla elastyczności pracy gazociągu Baltic Pipe wychodzącego na ląd w Niechorzu, terminalu LNG w Świnoujściu oraz FSRU w Zatoce Gdańskiej. Należy zatem zwiększać moce magazynowe z naciskiem na jak największe wykorzystanie kawernowych. Moc zatłaczania i odbioru jest większa w nich większa niż w przestrzeniach powstałych w zczerpanych złożach gazu, co sprawia, że pracują bardziej elastycznie.

Polacy zamierzają rozbudować moce magazynowe. Operator systemu magazynowania – Gas Storage Poland z Grupy PGNiG – zamierza rozbudować magazyny w Mogilnie do 800 mln m sześc. w 2028 roku i Kosakowie do 300 mln m sześc. w okolicach 2035 roku. Gas Storage zamierza także rozbudować magazyn Wierzchowice do nawet 2-3 mld m sześc. Te prace jednak nie ruszyły. Warto dodać, że Gas Storage nie ma własnego majątku i nie może podejmować decyzji inwestycyjnych bez zgody „dużego” PGNiG.

Być może z tego względu decyzje zapadają gdzie indziej. Plan Gaz-System zakłada budowę kawernowego magazynu gazu Damasławek w województwie kujawsko-pomorskim w tamtejszych złożach soli. Zostały już wykonane odwierty badawcze i trwają prace projektowe. Gaz-System podpisał umowę o współpracy z firmą chemiczną Ciech, która mogłaby odebrać sól ze złoża, które musi zostać wyeksploatowane w celu wykorzystania kawern solnych. Magazyn gazu w Damasławku ma dać nową pojemność około mld m sześc. w 2035 roku i razem z magazynem w Mogilnie zapewnić elastyczność w pobliżu tamtejszego węzła.

Lokalizacja magazynu gazu Damasławek. Grafika: Gaz-System

Lokalizacja magazynu gazu Damasławek. Grafika: Gaz-System

Czy Polska potrzebuje oddzielnego operatora magazynów gazu?

W celu maksymalizacji dostępnych mocy magazynowych w Polsce potrzebne jest rozstrzygnięcie i ostateczny podział ról między PGNiG, Gas Storage Poland i Gaz-System. Być może Polska powinna mieć oddzielną spółkę zajmującą się magazynowaniem gazu jak ukraińskie Magistralne Gazoprowody Ukrainy, a może lepiej przekazać te kompetencje istniejącemu Gaz-Systemowi budującemu Damasławek. Obecna inercja powinna się skończyć jak najszybciej, aby Polska mogła zwiększyć moce magazynowe. Alternatywa to wykup przestrzeni w magazynach za granicą, na przykład nad Dnieprem, ale do pełnego wykorzystania jej potencjału także są potrzebne inwestycje, jak Gazociąg Polska-Ukraina i jest to rozwiązanie z ograniczeniami bo największy magazyn w Wolicy przy granicy polsko-ukraińskiej nie jest kawernowy, czyli tak elastyczny jak rodzime obiekty powstałe w wyługowanych złożach soli.

NYT: Rosyjscy hakerzy szukali kompromatów z afery Burismy | Ukraina nie rozstrzygnęła, czy kupi gaz od Gazpromu

Rozmowy P5+1

:Afera związana z ukraińską spółką energetyczną Burisma spowodowała, że rosyjscy hakerzy postanowili poszukać materiałów kompromitujących byłego wiceprezydenta USA Joe Bidena.

:Chociaż działa pięcioletnia umowa przesyłowa Ukraina-Rosja to wciąż nie ma rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia dostaw gazu rosyjskiego na Dniepr. Czytaj dalej„NYT: Rosyjscy hakerzy szukali kompromatów z afery Burismy | Ukraina nie rozstrzygnęła, czy kupi gaz od Gazpromu”

Komisja konsultuje prawo klimatyczne. Negocjacje z Polską trwają | Przyszłość dostaw ropy rosyjskiej na Białoruś po styczniu stoi pod znakiem zapytania

Gazociąg. Fot.: Flickr
Gazociąg. Fot.: Flickr

:Komisja Europejska przekazała do konsultacji publicznych prawo klimatyczne, czyli inicjatywę wpisania do legislacji unijnej celu neutralności klimatycznej do 2050 roku. Polska poprze ten cel warunkowo. Negocjuje wsparcie sprawiedliwej transformacji.

:Od Nowego Roku działa porozumienie o współpracy operatorów gazociągów przesyłowych Polski i Ukrainy. Gaz może płynąć już nie tylko ze Wschodu na Zachód, ale i w przeciwnym kierunku pod warunkiem dostępnych mocy przesyłowych. Możliwe jest też wykorzystanie rewersu wirtualnego.

:Dostawy ropy na Białoruś w lutym stoją pod znakiem zapytania. Dostawcy rosyjscy gotowi do porzucenia premii na korzyść Mińska mogą dać mu czas na rozmowy z Moskwą o warunkach dostaw od tradycyjnych partnerów. Czytaj dalej„Komisja konsultuje prawo klimatyczne. Negocjacje z Polską trwają | Przyszłość dostaw ropy rosyjskiej na Białoruś po styczniu stoi pod znakiem zapytania”

Europa śpi na zapasach gazu. Gazprom musi obniżyć dostawy | Rosjanie rezygnują z marży na dostawach ropy na Białoruś. Nie wiadomo co dalej

Budowa gazociągu. Fot. Flickr

:Gazprom obniżył dostawy gazu do Europy w 2020 roku. Ucierpiał przesył przez Białoruś i Ukrainę, a więc także Polskę. Tymczasem nowy korytarz dostaw – Nord Stream 2 – będzie opóźniony co najmniej do końca tego roku.

:Białoruski Biełneftechim poinformował o dostarczeniu pierwszej transzy ropy naftowej bez marży dostawcy. Transnieft potwierdził, że otrzymał nominację na dostawy 133 tysięcy ton ropy na Białoruś. Nazwa dostawcy pozostaje nieznana. Czytaj dalej„Europa śpi na zapasach gazu. Gazprom musi obniżyć dostawy | Rosjanie rezygnują z marży na dostawach ropy na Białoruś. Nie wiadomo co dalej”

Koń trojański Rosji na Ukrainie

Umowa przesyłowa Ukraina-Rosja daje teoretycznie stabilność dostaw przez Ukrainę na pięć lat, ale może zawierać kruczki prowadzące do dalszych nadużyć Gazpromu – pisze Wojciech Jakóbik, redaktor naczelny BiznesAlert.pl. Czytaj dalej„Koń trojański Rosji na Ukrainie”

USA zlikwidowały generała irańskiego. Ropa drożeje | Naftogaz nie składa broni w sporze o Nord Stream 2

:Pentagon potwierdził, że zabił w ataku z powietrza generała irańskich sił specjalnych Al-Quds z Gwardii Rewolucji Islamskiej. Ceny ropy zareagowały istotnymi wzrostami.

:Dyrektor wykonawczy Naftogazu Juri Witrenko ogłosił, że walka jego firmy z projektem Nord Stream 2 się nie skończyła, pomimo porozumienia z rosyjskim Gazpromem o warunkach dostaw gazu przez Ukrainę do 2025 roku.

:Dyrektor wykonawczy Naftogazu Juri Witrenko ogłosił, że walka jego firmy z projektem Nord Stream 2 się nie skończyła, pomimo porozumienia z rosyjskim Gazpromem o warunkach dostaw gazu przez Ukrainę do 2025 roku. Czytaj dalej„USA zlikwidowały generała irańskiego. Ropa drożeje | Naftogaz nie składa broni w sporze o Nord Stream 2”

Łukaszenka gra dywersyfikacją w rozmowach o dostawach ropy z Rosji | Niezależny operator gazociągów na Ukrainie będzie miał więcej pracy przez opóźnienie Nord Stream 2

:31 grudnia doszło do podpisania protokołu w sprawie cen gazu z Rosji dla Białorusi. Nadal nie ma porozumienia o dostawach ropy, a prezydent Aleksandr Łukaszenko znów zapowiada poszukiwania alternatywy.

:Rząd Narendry Modiego zaproponował zwolnienie firm węglowych z podatku węglowego w celu zgromadzenia środków na sprzęt ograniczający zanieczyszczenie środowiska. Pośrednim skutkiem może być większa konkurencyjność węgla względem Odnawialnych Źródeł Energii (OZE).

:Szefowie Naftogazu i Operatora GTS Ukrainy (OGTSU) podpisali dokument o przekazaniu kontroli nad gazociągami na rzecz tego niezależnego operatora. Kolejny dokument dotyczył przekazania kontroli nad OGTSU na rzecz Magistralnych Gazoprowodów Ukrainy. Opóźnienie Nord Stream 2 może mu dać większy przesył gazu. Czytaj dalej„Łukaszenka gra dywersyfikacją w rozmowach o dostawach ropy z Rosji | Niezależny operator gazociągów na Ukrainie będzie miał więcej pracy przez opóźnienie Nord Stream 2”

Jest pięcioletnia umowa o dostawach gazu przez Ukrainę | Gaśnie kolejny reaktor jądrowy w Niemczech

Proces trójstronny bez finału. Pusty stół w Berlinie. Zdjęcie autora
Proces trójstronny bez finału. Pusty stół w Berlinie. Zdjęcie autora

:Naftogaz informuje, że podpisał z Operatorem GTS Ukrainy i Gazpromem pakiet umów zapewniających przesył gazu przez Ukrainę przez pięć lat.

:TASS podaje, że spółka Allseas ze Szwajcarii, która budowała gazociąg Nord Stream 2, ale wycofała się po informacji o sankcjach USA wobec projektu, nie zamierza wracać na budowę.

:EnBW wyłącza kolejny reaktor 1,5 GW w elektrowni jądrowej Philippsburg. Sześć pozostałych o mocy 8 GW będzie pracować przez następne 2-3 lata. Czytaj dalej„Jest pięcioletnia umowa o dostawach gazu przez Ukrainę | Gaśnie kolejny reaktor jądrowy w Niemczech”

Gazprom płaci Naftogazowi. Trwa walka o każdy przecinek nowego kontraktu | Trump ostrzega przed emisją gazów cieplarnianych przy produkcji wiatraków

Donald Trump i Jean-Claude Juncker. Fot. EEAS

:Ukraiński Naftogaz potwierdził odbiór 2,9 mld dolarów od Gazpromu zasądzonych przez arbitraż w sporze o umowę przesyłową. To element przygotowań do podpisania nowego kontraktu przed Nowym Rokiem.

:Minister energetyki Rosji Aleksander Nowak zadeklarował, że gazociąg Nord Stream 2 rozpocznie dostawy do końca 2020 roku. To kolejne opóźnienie projektu, prawdopodobnie nastąpiło wskutek sankcji USA.

:Prezydent USA Donald Trump skrytykował energetykę wiatrową uznając ją za zagrożenie ze względu na emisję przy produkcji turbin wiatrowych. Czytaj dalej„Gazprom płaci Naftogazowi. Trwa walka o każdy przecinek nowego kontraktu | Trump ostrzega przed emisją gazów cieplarnianych przy produkcji wiatraków”

Były kanclerz-lobbysta na celowniku przez sankcje USA wobec Nord Stream 2 | Białoruś chce eksportować energię do Polski

:Niemiecka partia liberałów FDP oczekuje zbadania roli byłego kanclerza Gerharda Schroedera z partii socjalistów SPD przy promocji projektu Nord Stream 2.

:Nowy operator gazociągów przesyłowych na Ukrainie przeszedł certyfikację. Oznacza to, że będzie mógł zostać stroną kontraktu przesyłowego negocjowanego przez Kijów i Komisję Europejską z Rosjanami. Ci jednak mogą opóźnić rozmowy.

:Uniwersytet Stanforda zbadał możliwe ścieżki dojścia poszczególnych krajów na świecie do neutralności klimatycznej zakładającej stworzenie miksu energetycznego opartego w stu procentach na Odnawialnych Źródłach Energii (OZE) do 2050 roku.

:Białoruskie Belenergo oferuje Polsce kontrakt na dostawy energii elektrycznej pomimo braku zainteresowania Polskich Sieci Elektroenergetycznych budową połączenia elektroenergetycznego. Czytaj dalej„Były kanclerz-lobbysta na celowniku przez sankcje USA wobec Nord Stream 2 | Białoruś chce eksportować energię do Polski”